Równia pod Śnieżką

Równia pod Śnieżką obejmuje rozległy i płaski teren, który miejscami przypomina syberyjską tundrę z wszechobecnymi płatami torfowisk i niskimi kobiercami kosodrzewiny. Miejsce występowania szeregu rzadkich roślin, w tym reliktów polodowcowych jak malina moroszka lub gatunków mających tu jedne z jedynych stanowisk w kraju (gnidosz sudecki, dzwonek karkonoski, wełnianeczka darniowa). 

 


Położenie: Rozległy płaskowyż rozciągający w szczytowych partiach Grzbietu Śląskiego, będącego fragmentem Głównego Grzbietu Karkonoszy na wysokości od 1400 m do 1446 m n.p.m. Nie posiada dokładnie wyznaczonych granic. Opis na stronie przyjmuje, że Równia rozpościera się pomiędzy Śnieżką (1602 m n.p.m.) a Doliną Białej Łaby (Důl Bílého Labe)  po czeskiej stronie. Granicę od północy i południa wyznaczają opadające stoki ku jarom i kotłom polodowcowym.

Budowa: Równia zbudowana jest głównie ze skał granitowych stanowiących trzon całego grzbietu. Został on wyniesiony w okresie trzeciorzędowych alpejskich ruchów górotwórczych na wysokość ponad 1200 m ponad Kotlinę Jeleniogórską. Obecny kształt terenowi nadały trwające miliony lat procesy wietrzenia oraz procesy peryglacjalne. Miększe podłoża uległy erozji pozostawiając odporny na wietrzenie granit.

Płaskie i rozległe obszary są najbardziej charakterystycznym elementem krajobrazu, który powstał w efekcie zrównań wierzchowniowych. W niektórych fragmentach twardsze skały oparły się działaniom lodowca tworząc niewielkie wierzchołki o szpiczastych lub kopulastych kształtach. Swoje źródła na tym terenie mają rzeki Úpa i Biała Łaba.

Roślinność: Stosunkowo bogata. Dzięki wypłaszczeniu górnej części Grzbietu na granitowym i nieprzepuszczalnym podłożu zbierające się wody opadowe umożliwiły powstanie rozległych torfowisk, jednych z największych w górach Europy Środkowej. W dużej mierze torfowiska te w wyglądzie oraz częściowo w występującej tam florze przypominają subarktyczną tundrę. Znaczna ich część znajduje się po czeskiej stronie i nosi nazwę Úpské rašeliniště, które obejmują łącznie z polską częścią ponad 60 ha mokradeł.

Występują tu torfowiska wysokie (Oxycocco–Sphagnetea), które stanowią najcenniejsze fragmenty w regionie. Torfowiska te zasilane są wyłącznie przez ubogie w składniki pokarmowe wody opadowe (typ torfowiska ombrotroficznego). Na ich terenie możemy wyróżnić szereg typowych i stosunkowo częstych także w innych regionach gatunków torfowiskowych jak wełnianka wąskolistna, wełnianka pochwowata, modrzewnica zwyczajna, turzyca bagienna, żurawina błotna i drobnolistkowa ale także rzadką bażynę obupłciową i wełnianeczkę darniową. W niektórych miejscach występuje malina moroszka, będąca jednym z kilku reliktów polodowcowych w Karkonoszach.

Miejscami torfowiska ombrotroficzne przechodzą w typ pośredni zwany ombro-minerotroficznym, gdzie oprócz wód opadowych pojawiają się także wypływy wód gruntowych. Podłoże jest tutaj żyźniejsze i umożliwia rozwój bardziej wymagających gatunków roślin. Do najcenniejszych należy turzyca patagońska, mająca na karkonoskich torfowiskach jedyne znane stanowisko w kraju. Oprócz niej spotykane są tutaj także inne gatunki turzyc (dzióbkowata i skąpokwiatowa) a także borówka bagienna, bażyna czarna, sit cienki, fiołek błotny, rosiczka okrągłolistna a z rzadka także kukułka Fuchsa i starzec kędzierzawy. Miejscami teren jest na tyle wywyższony od lustra wody lub poziom wód gruntowych jest na tyle niski, iż umożliwia rozwój płatów kosodrzewiny.

Oprócz kosodrzewiny suchsze partie Równi porośnięte są rozległymi siedliskami trawiastymi określanymi jako murawy bliźniaczkowe (Nardetalia) z dominującą w krajobrazie bliźniaczką psia trawka oraz domieszką innych gatunków traw  (trzęślica modra, kosmatka sudecka). Oprócz wiechlinowatych występują tu wyspowo inne wysokogórskie gatunki jak dzwonek karkonoski, widłak goździsty, nawłoć alpejska, fiołek żółty sudecki, sasanka alpejska, kuklik górski, pięciornik złoty i liczne jastrzębce. W miejscach osłoniętych od wiatru, głównie w zaroślach kosodrzewiny rosną tojady sudeckie. Na otwartej przestrzeni ich wysokie i wiotkie pędy nie dałyby rady silnemu wiatrowi. Wraz ze zmianą wysokości roślinność płynnie przechodzi w inne siedliska obejmujące ściany kotłów i stoki Śnieżki.

Warto nadmienić iż Równia pod Śnieżką stanowi miejsce występowania rzadkiego siedliska Empetro-Trichophoretum austriaci (zespół bażyny obupłciowej i wełnianeczki darniowej), które jest znane w Polsce wyłącznie z terenów wierzchowiny Karkonoskiego Parku Narodowego oraz Eriophoro–Trichophoretum caespitosi (zespół wełnianki pochwowatej i wełnianeczki darniowej)  bardzo rzadki zespół roślinności znany w Polsce wyłącznie z terenów Sudetów Zachodnich, m.in. z Torfowiska Batorowskiego w Górach Stołowych i wierzchowiny karkonoskiej. Oprócz wyjątkowych siedlisk na terenie parku swoje jedyne miejsce występowania ma gnidosz sudecki, będący endemitem karkonoskim i posiadającym na Równi największą znaną populację. Występuje on przeważnie na obszarach w strefie ekotonowej pomiędzy fitocenozami torfowisk wierzchowinowych a murawami. Objęty jest ścisłą ochroną gatunkową oraz ma status gatunku priorytetowego o znaczeniu wspólnotowym.

Fauna: Ze względu na ciężkie warunki klimatyczne fauna jest stosunkowo uboga. Teren znany jest z wielu reliktów glacjalnych, m.in. nornik bury, ważki miedziopierś górska i żagnica północna oraz pająk Arctosa alpigena lamperti.  Poza tym na murawach bliźniaczkowych stwierdzono występowanie kilku ciekawych bezkręgowców jak wałęsak Pardosa saltuaria, rynnica Chrysolina lichenis, halnik alpejski oraz introdukowana górówka epifron. Z ornitofauny do najważniejszych należy pokrzywnica, świergotek łąkowy, skowronek zwyczajny, drozd obrożny, czeczotka górska oraz podgatunek podróżniczka Luscinia svecica svecica.

Inne: Jak większość terenów w Karkonoszach, także Równia pod Śnieżką została intensywnie zagospodarowana pod względem turystycznym. Istnieją tu dwa główne schroniska: czeskie Luční Bouda, będą jednym z największych i najstarszych obiektów w Karkonoszach oraz Śląski Dom znajdujący się po polskiej stronie na Przełęczy Pod Śnieżką (1394 m n.p.m.).

Istnieje tu gęsta sieć szlaków umożliwiająca podróż niemal w każdą stronę parku, m.in. niebieski (łączący Karpacz Górny ze Śnieżką), czarny (z Karpacza do schroniska), czerwony (fragment Głównego Szlaku Sudeckiego), niebieski po czeskiej stronie (łączący oba schroniska, tzw. Schustlerova cesta), żółty (Jantarowa Droga łącząca Luční Bouda z czerwonym szlakiem)  oraz krótkie fragmenty szlaku czarnego i zielonego.

Zagrożenia: Mimo objęcia terenu najwyższą formą ochrony w postaci parku narodowego, obszar charakteryzuje silna presja ludzka. Równia stanowi jeden z najważniejszych miejsc koncentracji ruchu turystycznego, który gromadzi się wokół schroniska by kontynuować dalszą podróż, najczęściej na Śnieżkę lub w stronę kotłów. Mimo licznych tabliczek informacyjnych i zakazujących schodzenia poza wyznaczone drogi, turyści masowo przekraczają szlak wchodząc na tereny muraw, rzadziej torfowisk. Proceder jest szczególnie nasilony w okolicy Domu Śląskiego. Tamtejsze murawy cechuje silne wydeptywanie, które może znacząco wpłynąć na prawidłowy rozwój roślinności. Torfowiska ze względu na podmokły charakter nie są zagrożone, zwłaszcza że wiele z nich znajduje się w dużych odległościach od szlaków. Jedynie Schulstlerova cesta przechodzi przez środek kompleksu torfowisk Upy (Úpské rašeliniště), jednak w większości jest ona w postaci mostku.

Zostaw wiadomość

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>