Góra Ślęża




Typ ochrony: krajobrazowy 

Data utworzenia: 1954

Powierzchnia: 141,4 ha

Powiat: Wrocławski

Gmina: Sobótka

Nadleśnictwo: Miękinia

Położenie: Obszar rezerwatu zajmuje szczytowe obszary góry Ślęży (718 m n.p.m.) obejmujące swym zasięgiem Dom Turysty im. Romana Zamorskiego, Skały Husyckie, Kościół Nawiedzenia NMP, Zbójnickie Skały, Wiszące Skały i Olbrzymki. Granice rezerwatu wyznacza Ścieżka pod Skałami, która okala szczyt. Niedaleko znajdują się dwa inne rezerwaty Masywu: Góra Radunia i Łąka Sulistrowicka.

Budowa: Bardzo zróżnicowana dla całego masywu Ślęży, składająca się głównie z granitów i gabra a także olofitu będącego pozostałością dna morskiego sprzed 350mln lat. Teren rezerwatu zbudowany jest głównie z gabra tj głębinowe skały zasadowe o średniej lub grubej ziarnistości. Obejmujące skalę barw od zieleni, poprzez szarozieloną, zielono-czarną do prawie czarnej.

Poza tym można natrafić na niewielkie ilości innych skał takich jak skały osadowe, podmorskie bazalty, serpentynity i perydotyty.

Flora: Dość bogata ze względu na charakterystyczną i wyizolowaną formę terenu oraz zróżnicowane podłoże. Występuje tutaj kilka zbiorowisk leśnych, głównie lasy świerkowe oraz fragmenty lasu liściastego głównie buka, grabu i dębu. Łącznie stwierdzono 181 gatunków roślin nasiennych i 12 gatunków paprotników (2 gat. skrzypów i 10 gat. paproci). Największe połacie terenu zajmuje zbiorowisko ubogiej buczyny górskiej (Luzulo-Fagetum) o zróżnicowanej formie, od typowej po naskalną. Ta pierwsza forma charakteryzuje się dominacją buka w drzewostanie z niewielką domieszką innych gatunków jak klon jawor i świerk pospolity. Obejmuje ona głównie tereny z niewielką ilością rumoszu skalnego, głównie północne i wschodnie zbocza. Buczynę naskalna można spotkać na gołoborzach i miejscach z rumoszem skał gabrowych. Charakteryzuje się bukami o niskim wzroście z powykręcanymi konarami oraz domieszką gatunków drzew odpornych na ciężkie warunki jak jarzębina pospolita, dąb bezszypułkowy, brzoza brodawkowata i sosna pospolita.

W szczytowych fragmentach wyodrębniono niewielkie fragmenty żyznej buczyny górskiej (Dentario enneaphylli-Fagetum) z bogatym runem leśnym. Zbiorowisko to jest jednak mocno przekształcone, oprócz buka w drzewostanie występuje klon jawor i wiąz górski.

Liczna flora reprezentowana jest przez szereg ciekawych lub chronionych gatunków, jednak znaczna część jest dość pospolita w całym kraju. Do najcenniejszych należą m.in. paprocie naskalne: zanokcica północna, gatunek umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski, uznany za narażony na wyginięcie, paprotnica  krucha, wietlica samicza a także inne gatunki roślin jak kopytnik pospolity, zawilec gajowy, jaskier ostry, czosnaczek pospolity, śledziennica skrętolistna, miodunka ćma, łuskiewnik różowy, lilia złotogłów, czworolist pospolity, kokorycz okółkowa.

Obecność licznych wychodni skalnych, skał, gołoborzy a także duża ilość butwiejącego drewna spowodowała, że w rezerwacie występuje bardzo bogata flora roślin niższych, m.in. 200 gatunków mchów i 70 gatunków wątrobowców a także innych grup jak śluzowce (47 gatunków) i porosty (78 gatunków).

Fauna: Stosunkowo bogata. Masyw Ślęży stanowi dość ważną ostoję zwierząt ze względu na to, że jest zieloną wyspą pośród wielu kilometrów pól. Gatunki występujące w całym masywie często zachodzą i na teren rezerwatu. Można tutaj spotkać pospolite gatunki jak sarny, jelenie, lisy, liczne małe gryzonie i jeże. Poza tym odnotowuje się także rzadsze gatunki: popielica szara, orzesznica leszczynowa, ryjówka górska a także liczne nietoperze: mopek zachodni, karlik malutki, borowiec leśny.

Awifauna również stosunkowo bogata, reprezentowana m.in. przez dzięcioły, mysikrólika, drozda, paszkota, kwiczoła, kukułkę, sójkę, muchówki, sikory, sowy.

Zagrożenia: Umiarkowane. Sam rezerwat ma głównie charakter archeologiczny i historyczny. Stanowiący ważne dziedzictwo kulturowe dla regionu. Przyroda stanowi tutaj tak naprawdę tło. Na terenie rezerwatu praktycznie nie występują żadne skrajnie zagrożone gatunki, lub wymagające szczególnej ochrony. Sam teren należy do jednych z najczęściej odwiedzających rezerwatów  na całym Dolnym Śląsku, konkurować z nim może chyba tylko Jaskinia Niedźwiedzia i Śnieżnik Kłodzki. Murawa występująca na samym szczycie jest bardzo zdeptana przez umęczonych wspinaczką turystów. Rosną na niej tylko najwytrzymalsze rośliny takie jak pospolite trawy, mniszek czy glistnik. Okoliczne lasy są ubogie w zwierzynę ze względu na ruch turystyczny, który generuje duży hałas odstraszający sarny i dziki, wolące się skryć w lasach naokoło rezerwatu, z dala od szlaków.

Inne: Na szczycie znajduje się kilka budowli i obiektów będących dziełem człowieka. Do najbardziej znanych należy rzeźba Niedźwiedzia, będąca jednym z kilku posągów rozsianych po całym masywie. Jest to prawdopodobnie celtycki posąg pełniący funkcję kultu religijnego, który po okresie chrystianizacji uległ znacznym uszkodzeniom. W tamtych czasach uznawany za symbol zła, był często obrzucany kamieniami lub innymi przedmiotami w celu odkupienia grzechów. Tuż obok posągu znajduje się kamienna tabliczka z wyrytym napisem „Starożytna Rzeźba Kultowa”.

Drugą, młodszą budowlą był klasztor wzniesiony na Ślęży. Założony w XII wieku, pełnił funkcję jako klasztor augustianów, który ze względu na znaczne oddalenie od siedzib ludzkich szybko stracił na znaczeniu i został przeniesiony kilkanaście lat później do pobliskiej wsi Górka a następnie w 1153 roku do Wrocławia.

Klasztor to nie jedyny obiekt sakralny w rezerwacie. Prócz niego, w 1852 roku wybudowano na najwyższym wzniesieniu kościół pod wezwaniem Nawiedzenia NMP. Obecnie nie służy on praktykom religijnym. Odbywają się tutaj za to liczne prace archeologiczne.

Do innych budowli rezerwatu należą ruiny zamku (znajdują się pod podłogą kościoła), hotel Olimp (obecnie Dom Turysty PTTK im. Romana Zamorskiego), dwunastometrowa wieża widokowa oraz wieża RTV o wysokości 136 metrów, widoczna wiele kilometrów od góry.

Szczyt słynie z licznych magicznych, ezoterycznych i mitologicznych opowieści. Poczynając od kultu Słońca przez Prasłowian, kończąc na opowiadaniach o zakopanym tutaj Świętym Graalu, magicznych czakramach czy skarbach wywiezionych przez nazistów w czasie II wojny światowej.

Zostaw wiadomość

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>