Wąwóz Myśliborski



Typ ochrony: florystyczny, 
geologiczny

Data utworzenia: 1962

Powierzchnia: 9,72 ha

Powiat: Jaworski

Gmina: Paszowice

Nadleśnictwo: Jawor

 

Położenie: Rezerwat leży na Pogórzu Kaczawskim, we wschodniej części Parku Krajobrazowego „Chełmy”. Obejmuje fragment głębokiego przełomu nad potokiem Jawornik, przepływającą przez Wąwóz Myśliborski. Sam rezerwat obejmuje tylko niewielką część owego wąwozu, ciągnącego się na długości około 2 km, zaczynając od Muchowskich Wzgórz a kończąc przy Małych Organach Myśliborskich.

Budowa: Wąwóz Myśliborski stanowi jeden z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych obiektów przedstawiających efekty krzepnięcia lawy w czasie podmorskich wybuchów wulkanicznych (całe Góry i Pogórze Kaczawskie usiane są wygasłymi wulkanami). Są to tzw. lawy poduszkowe oraz inne skały przeobrażone powstałe w okresie starszego paleozoiku. Składają się na nie m.in. zieleńce i łupki zieleńcowe, diabazy oraz pochodzące z ordowiku – łupki i fyllity, stanowiące charakterystyczny metamorfik kaczawski.

Sam wąwóz cechuje się wysokimi walorami krajobrazowymi. Wysokość zboczy dochodzi w najwyższych miejscach do 60-70 metrów, podczas gdy ściany w najwęższych miejscach osiągają około 15 metrów. Swoją budowę zawdzięcza m.in. wyniesieniu pasma Chełmów wzdłuż sudeckiego uskoku brzeżnego. Znaczna różnica poziomów spowodowała że płynący tędy strumień wyciął głębokie rowy, odsłaniając obecne skały zieleńcowe i rzeźbiąc całość wąwozu tworząc wiele interesujących struktur skalnych z dobrze widocznymi skałami zieleńcowymi w kolorze szarozielonym, powstałymi w wyniku działania wysokich temperatur i ciśnienia.

Flora: Stosunkowo bogata, liczy około 280 gatunków, w której występuje jednak wiele cennych i chronionych taksonów. Całość rezerwatu porasta kilka zespołów roślinnych z czego największą powierzchnię zajmuje las grądowy (Galio-Carpinetum) o charakterze naturalnym z bogatym runem (m.in. barwinek mniejszy, dzwonek szerokolistny, orlik pospolity, podkolan biały, gnieźnik leśny, wawrzynek wilczełyko). Na stromych zboczach wykształcił się zboczowy las klonowo-lipowy. Jest to tak zwana jaworzyna języcznikowa (Phyllitido-Aceretum), dla której wąwóz jest jedynym znanym miejscem w Sudetach. Budują go głównie lipa szerokolistna i klon zwyczajny z domieszką innych drzew (dąb szypułkowy i bezszypułkowy, klon jawor, lipa drobnolistna). W runie występuje wiele interesujących gatunków m.in. lilia złotogłów, miodunka ćma, zawilec gajowy, dzwonek pokrzywolistny, bodziszek cuchnący, kruszczyk szerokolistny i buławnik mieczolistny.

W wyższych partiach wykształciły się ciepłolubne dąbrowy podgórskie (Luzulo luzuloidis-Quercetum) o kwaśnym runie z ubogą florą. Pomiędzy odsłoniętymi skałami rośnie rojownik pospolity, perłówka siedmiogrodzka oraz zespół paproci szczelinowych z dużym udziałem zanokcicy północnej.

Najważniejszymi przedstawicielami flory rezerwatu jest paproć języcznik zwyczajny, mający tutaj największe stanowisko na całym Dolnym Śląsku oraz największe krajowe stanowisko naskalne, który występuje tylko na jednej wychodni skalnej i jej najbliższej okolicy tworząc zbiorowisko roślinne z zespołu Asplenio-Phyllidetum scolopendrii. W Polsce, jak dotąd, ten ekosystem jest znany jedynie z tego rezerwatu. Oprócz języcznika, możemy tutaj spotkać bardzo rzadki krasnorost Hildebrandia rivularis, który występuje w czystych wodach potoku.

Zagrożenia: Niewielkie. Wąwóz pomimo żeleży na popularnych szlakach turystycznych i odwiedzają go spore ilości turystów, nie jest zdewastowany. Ludzie częściej zwiedzają leżące niedaleko Organy Myśliborskie lub okoliczne łąki. Najcenniejsze składniki rezerwatu tj. populacja języcznika nie stanowią łakomego kąska dla przeciętnego turysty, który szuka bardziej efektownych roślin takich jak lilie, storczyki, przylaszczki. To głównie im grozi ryzyko zerwania kwiatu lub wykopania całej rośliny. Są one jednak niezbyt liczne w rezerwacie, rosnąc głównie na stromych skałach, które znacznie utrudniają do nich dostęp. Poza tym należy zaznaczyć że zabronione jest chodzenie po rezerwatach poza szlakami! Dla ochrony populacji języcznika zmieniono główny szlak prowadzący przez rezerwat i ograniczono liczbę osób przebywających przy wychodniach.

Oprócz presji turystycznej w rezerwacie duże zagrożenie niosą gatunki obce, które zostały tutaj nasadzone celowo przez człowieka lub same naturalnie rozprzestrzeniły się. Do drzewostanu zostały wprowadzone daglezje zielone oraz modrzewie europejskie a w runie licznie rośnie barwinek mniejszy, szczególnie we wschodnich fragmentach.

Inne: Obecny rezerwat ma powierzchnię 9,72 ha, z czego jedynie 0,9 ha, czyli niecałe dziesięć procent, stanowi obszar ochrony ścisłej. Obszar ścisły chroni stanowisko języcznika na skale zwanej Paprotnikiem. W planach jest powiększenie rezerwatu do powierzchni 169,33 ha, obejmując swym zasięgiem niemal cały Wąwóz Myśliborski, sięgając aż po Małe Organy Myśliborskie, znajdujące się u wylotu wąwozu, oraz górę Rataj (350 m n.p.m.).

Zostaw wiadomość

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>