Site Loader
W górę
Rock Street, San Francisco

Szelężnik (Rhinanthus)

Grupa kilku gatunków półpasożytniczych roślin z rodziny zarazowatych, które za pomocą ssawek pobierają składniki odżywcze z sąsiednich roślin żywicielskich, głownie z rodziny astrowatych. Wszystkie krajowe gatunki rosną przeważnie na terenach otwartych, nasłonecznionych, głównie na glebie lekko kwaśnej lub obojętnej. Są to rośliny miododajne, niestety owady o krótkim aparacie gębowym mają utrudniony dostęp do nektaru z powodu specyficznej budowy kwiatu. Słodki płyn znajduje się na dnie dość długiej rurki kwiatowej. Z tego powodu pszczoły i trzmiele bardzo często wygryzają otwór w dolnej części korony, dzięki czemu mogą dostać się do nektaru. Rośliny zawierają trujący alkaloid aukubinę, która jest niebezpieczna zarówno dla ludzi jak i pasących się zwierząt, z tego powodu jest to niepożądana grupa roślin na użytkach rolnych przeznaczonych do wypasu bydła.

Na terenie Dolnego Śląska stwierdzono występowanie czterech gatunków:

  • Szelężnik mniejszy (R. minor), notowany pospolicie na terenie całego regionu, zarówno nizinnym jak i górskim. Roślina preferuje zbiorowiska żyznych łąk na świeżych glebach mineralnych, charakterystyczna dla klasy Molinio-Arrhenatheretea.
  • Szelężnik większy (R. serotinus), najpospolitszy gatunek, notowany w całej Polsce na słonecznych łąkach głównie żyznych łąkach kośnych użytkowanych ekstensywnie, gatunek charakterystyczny dla rzędu zbiorowisk chwastów upraw roślin zbożowych i lnu (Centauretalia cyanii).
  • Szelężnik włochaty (R. alectorolophus), rzadki gatunek notowany głównie na południu kraju, w obszarach górskich, podgórskich i wyżynnych. Roślina preferuje nasłonecznione łąki, głównie z zespołu zbiorowisk żyznych łąk na świeżych glebach mineralnych (Arrhenatheretalia elatioris).
  • Szelężnik wysokogórski (R. alpinus), najrzadszy gatunek notowany tylko w wyższych położeniach Sudetów i Karpat, m.in. Tatry, Bieszczady, Babia Góra, Karkonosze i wyższe partie Śnieżnika. Stwierdzony głównie na wysokogórskich murawach bliźniaczkowych i ziołoroślach.

Post Author: admin