Site Loader
W górę
Rock Street, San Francisco

Zanokcica klinowata (Asplenium cuneifolium)

Jedna z najrzadszych krajowych paproci, która posiada jednocześnie największe zróżnicowanie w formach i kształtach. Występuje jedynie na kilku stanowiskach na Dolnym Śląsku, gdzie zasiedla skały serpentynitu oraz nieczynne kamieniołomy. Część stanowisk objęta jest ochroną w ramach użytków ekologicznych i rezerwatów przyrody. 


Rzadki gatunek paproci posiadający rozproszone stanowiska w zachodniej, środkowej i południowej Europie, głównie na terenie Wielkiej Brytanii, południowo-wschodniej Francji, Hiszpanii, wschodnich i środkowych Niemiec, Austrii, północnych Włoszech, na płw. Bałkańskim a także w Sudetach (Czechy, Polska), na Korsyce i Kaukazie. Poza Europą notowana również w południowych Chinach. W Polsce wszystkie stanowiska ograniczone są do Sudetów, gdzie główną ostoję stanowi Masyw Ślęży. Dokładniej Wzgórza Oleszeńskie (Gozdnik, Winna Góra), Wzgórza Kiełczyńskie oraz góra Radunia. Poza tym notowany na pojedynczych stanowiskach koło Janowic Wielkich i w Górach Sowich. Większość stanowisk chronionych jest na serii użytków ekologicznych oraz w rezerwacie Góra Radunia.

Gatunek charakteryzuje się dużą zmiennością morfologiczną pod względem długości liści oraz wielkości i kształtu odcinków liściowych. W Polsce wyróżniamy 4 formy. Należy pamiętać, że poszczególne formy zanokcicy klinowatej nie mają jednak większego znaczenia taksonomicznego. Najpospolitsza jest forma typowa Asplenium cuneifolium f. cuneifolium, o trójkątnej lub jajowatotrójkątnej blaszce o długości 5,5-16 cm, gdzie odcinki III rzędu są klinowate, u góry tępe lub zaokrąglone z krótkimi ząbkami. Łuski nieliczne, rozszerzone u nasady i z długim wyrostkiem na szczycie. Pozostałe trzy formy opisane są poniżej.


Asplenium cuneifolium f. anthriscifolium

Blaszka liściowa ciemnawa o długości 11-17 cm, lancetowata w kształcie, 3-4 krotnie pierzasta. Odcinki III rzędu bardzo wąskie z wysuniętym ząbkiem środkowym, często w górnej części trójklapowe. Łuski są wąskie, lancetowate, na szczycie łuski zlokalizowany jest nieduży, nitkowaty wyrostek.


Asplenium cuneifolium f. incisum

Blaszka trójkątna, silnie wydłużona o szerokiej nasadzie i długości 11-14 cm. Odcinki III rzędku są romboidalne, u dołu obustronnie wklęsłe, o długich, pierzastych ząbkach, ułożonych rozpierzchle. Łuski są bardzo wąskie z nielicznymi wyrostkami nitkowatymi.


Asplenium cuneifolium f. genuinum

Blaszka trójkątna, ostro zwężająca się ku szczytowi, długości 7-11 cm. Odcinki III rzędu szerokie, u góry zwężające się lub zaokrąglone. U dołu obustronnie wklęsłe, często wachlarzowate, opatrzone nierównymi ząbkami. Osobniki na pierwszy rzut oka przypominają z wyglądu zanokcicę murową.


 

Post Author: admin