Zaraza bladokwiatowa

ZARAZA BLADOKWIATOWA (Orobanche pallidiflora)

Zarazowate (Orobanchaceae)

Okres kwitnienia: VI-VII

Występowanie: Roślina skrajnie rzadka. Podawana była z pojedynczych stanowisk na terenie całego kraju, głównie z Dolnego Śląska, Górnej Wisły, Puszczy Rominckiej, Bieszczad i Górnej Odry.

W Tatrach nie występuje. W Sudetach notowana na kilkunastu stanowiskach, z czego obecnie znanych jest 5, m.in. masyw Miłka, Nowe Rochowice, Połom oraz łąki wokół nieczynnego kamieniołomu Sobocin koło Mysłowa, gdzie obecnie notuje się największą krajową populację, liczącą około 300 pędów, chociaż niektóre źródła podają iż na Pomorzu Zachodnim w powiecie pyrzyckim odnaleziono populację liczącą ponad 400 pędów (Bacieczko, Klera 2008).

Część populacji objęta jest różnymi formami ochrony, m.in. Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej, obszar Natura 2000 Góry i Pogórze Kaczawskie, rezerwat przyrody Góra Miłek.

Środowisko: Typowa roślina terenów otwartych, nieleśnych. Preferuje stanowiska słoneczne do lekko zacienionych, o glebie umiarkowanie żyznej (mezotroficznej), świeżej, umiarkowanie wilgotnej lub wilgotnej, zasadowej. Występuje na glebach zasobnych w węglan wapnia, głównie słonecznych murawach kserotermicznych, łąkach rajgrasowych, świetlistych krzewowiskach, ziołoroślach lub rzadziej w widnych lasach łęgowych.

Opis ogólny: Roślina objęta ścisłą ochroną gatunkową, sklasyfikowana na Czerwonej Liście Roślin i Grzybów Polski (2006) jako gatunek rzadki, potencjalnie zagrożony wymarciem (kategoria zagrożenia R).

Podobnie jak wszystkie gatunki z tego rodzaju, zaraza bladokwiatowa jest bezzieleniowym (nie posiadającym chlorofilu), cudzożywnym geofitem. Z powodu niemożności przeprowadzania procesów fotosyntezy, roślina pasożytuje na innych roślinach. Każda zaraza posiada własną grupę żywicieli. W przypadku omawianego gatunku jest to pasożytowanie na  ostach i ostrożeniach, szczególnie na ostrożeniu polnym (Cirsium arvense).

Oznaczanie gatunku w stosunku do większości zaraz jest trudne, zwłaszcza jeśli posiadają tą samą kolorystykę. Jednym z najważniejszych aspektów w czasie oznaczania jest rozpoznanie rośliny żywicielskiej. Poza tym istotne  różnice są w budowie łodygi i pokrywających ją włosków.

Podobnie, jak w przypadku większości zaraz, brak jest dokładnych i aktualnych danych odnośnie występowania. Gatunki te mają częste tendencje do znikania z danego terenu na wiele lat, lub bardzo szybko pojawianiu się na zupełnie nowym stanowisku. Z tego powodu wiele danych odnośnie populacji jest nieaktualnych lub sprzecznych. Przykładem są skrajne dane odnośnie Dolnej Odry. Wg Pięknoś-Mirkowej (2006), zaraza bladokwiatowa na tym terenie była od dawna nienotowana, podczas gdy w relacjach Bacieczki (2008) odnotowuje się liczną populację (400 pędów), będąc największą znaną populacją w kraju.