Fiołek tagowane posty

Murawy bliźniczkowe

Cenny ekosystem niskich muraw porastających otwarte przestrzenie na kwaśnych i przeważnie ubogich glebach. Występująca tu roślinność składa się z wielu gatunków roślin, w tym niskich krzewów jak wrzosy i borówki. Dominującym gatunkiem jest bliźniczka psia trawka, od której wzięła się nazwa siedliska. Na obszarze Dolnego Śląska siedlisko jest najlepiej reprezentowane w górach, gdzie niekiedy stanowi dominujący element w krajobrazie. 

Czytaj więcej

Fiołek żółty sudecki

FIOŁEK  ŻÓŁTY SUDECKI (Viola lutea subs. sudetica)

Fiołkowate (Violaceae)

Okres kwitnienia: VI-VIII

Wygląd: Charakterystyczna bylina, osiągająca 20-30cm wysokości (największy tatrzański fiołek). Kwiaty stosunkowo duże, jasnożółte, długości 2-4,5cm, trzy dolne płatki z ciemnymi prążkami, rozchodzącymi się promieniście od środka.. 5-krotne, niesymetryczne z charakterystycznym dla rodziny fiołkowatych większym płatkiem dolnym, posiadającym bladofioletową ostrogę. Na szyjce słupka brak haczykowatego noska na szczycie, jest ona zgrubiała.

Liście dolne są niewielkie, okrągłe lub jajowate, płytko karbowane. Górne są znacznie większe, wąskie, lancetowate i zaostrzone na końcu. Duże przylistki, wolne, palczastodzielne.

Owocem jest 3-klapowa torebka, zawierające liczne, żółtawe, drobne nasiona z elajosomem, które są roznoszone przez mrówki (myrmekochoria).

Występowanie: W górach środkowoeuropejskich a także na Wyspach Brytyjskich. W Polsce spotykany tylko w kilku pasmach górskich (Tatry, Barania Góra w Beskidzie Śląskim i Sudety).

W Tatrach rośnie w reglu górnym i piętrze alpejskim (halnym), wyłącznie na terenie parku narodowego, z czego najwięcej stanowisk znajduje się na Czerwonych Wierchach. W Sudetach notowany w kilku pasmach górskich m.in. Karkonosze, Góry Stołowe (obecnie niepotwierdzony), Góry Bialskie i Masyw Śnieżnika.

Chroniony w dwóch parkach narodowych (Tatrzański i Karkonoski) oraz w sudeckich rezerwatach Śnieżnik Kłodzki i Puszcza Śnieżnej Białki.

Środowisko: Rośnie głównie w piętrze halnym i kosówki, rzadziej w piętrach reglowych, zarówno na glebie wapiennej jak i na granicie. Preferuje stanowiska słoneczne, można go spotkać na halach, wysokogórskich łąkach, w szczelinach i na półkach skalnych. Gatunek charakterystyczny dla naturalnych trawo rośli górskich ze związku (All.) Calamagrostion, m.in. zespołu traworośli trzcinnika owłosionego (Calamagrostietum villosae (tatricum)), zespołu Crepido-Calamagrostietum villosae, zespołu Bupleuro-Calamagrostietum arundinaceae i zespołu wiechliny i ciemiężycy zielonej (Poo-Veratretum lobeliani).

Opis ogólny: Gatunek nie podlega ochronie gatunkowej pomimo swojej rzadkości. Większość znanych stanowisk znajduje się w obrębach parków narodowych i rezerwatów przyrody, gdzie ekosystemy fiołka podlegają systematycznej kontroli i są przestrzegane miejscowe programy ochrony przyrody.

Jest to jedyny podgatunek fiołka żółtego (V. lutea) występujący w naszym kraju. Łatwo tworzy mieszańce z fiołkiem trwałym i trójbarwnym, dając wielobarwne mieszańce.

Czytaj więcej

Fiołek mokradłowy

FIOŁEK MOKRADŁOWY  (Viola presicifolia)

Fiołkowate (Violaceae)

Okres kwitnienia: V-VII

Występowanie: Pojedyncze stanowiska rozpowszechnione w całej Polsce. Większe skupiska znajdują się wzdłuż głównych rzek kraju m.in. górna Wisła oraz jej odcinki na wysokości Warszawy, Włocławka i Bydgoszczy, Warta na środkowym odcinku. Poza tym pojedyncze stanowiska w Kotlinie Sandomierskiej, na Mazurach, Pomorzu oraz w centralnej Wielkopolsce.

Najwięcej stanowisk odnotowano na Śląsku, wzdłuż Odry i jej dopływów oraz na Przedgórzu Sudeckim. Najliczniej na środkowym odcinku Odry ciągnącym się od Opola po Głogów wraz z dopływami (Bystrzyca, Oława, Widawa, Kaczawa, Bóbr, Kwisa, Krzycki Rów). Występuje też na podmokłych terenach miejskich jak mokradła na opatowickich terenach wodonośnych oraz wokół Lasu Strachocińskiego we wschodniej części Wrocławia. Odnotowany w kilku rezerwatach i parkach krajobrazowych (m.in. Doliny Baryczy, Doliny Jezierzycy, Ślężańskim, Doliny Bystrzycy) i obszarach Natura 2000.

Środowisko: Jak sama nazwa wskazuje, jest to gatunek preferujący tereny wilgotne, podmokłe głównie aluwia, torfowiska przejściowe, łąki selernicowe. Najczęściej na terenach otwartych, nasłonecznionych lub jasnych na glebie ubogiej (oligotroficznej), kwaśnej składającej się z gliny ciężkiej i iłów. Występuje w zbiorowiskach trwale lub okresowo wilgotnych łąk kośnych, szczególnie w związku (ChSC All.) Cnidion dubii i zespole (Ass.) Violo-Cnidietum dubii.

Opis ogólny: Roślina objęta ochroną ścisłą, w Czerwonej liście roślin i grzybów Polski zaklasyfikowana jako gatunek wymierający-krytycznie zagrożony (E). Głównymi zagrożeniami jest zanikanie siedlisk wskutek osuszania mokradeł, obniżania się poziomu wód gruntowych, zmiany stosunków wodnych, stosowania intensywnej gospodarki rolnej, zarastania terenów otwartych przez drzewa i krzewy (sukcesja leśna).

Tworzy mieszańce z innymi fiołkami, m.in. fiołkiem leśnym, fiołkiem psim, fiołkiem Rivina.

Czytaj więcej

Fiołek dwukwiatowy

FIOŁEK  DWUKWIATOWY  (Viola biflora)

Fiołkowate (Violaceae)

Okres kwitnienia: V-VII

Wygląd: Niska bylina, osiągająca 10-20cm wysokości. Kwiaty typowe dla rodziny fiołkowatych. 5 płatków ułożonych niesymetrycznie, z czego jeden skierowany w dół, zaopatrzony jest w ostrogę.. Płatki koloru intensywnej żółci z brunatnymi żyłkami. Działki kielicha spiczaste, znamię słupka spłaszczone i dwuczęściowe.

Liście odziomkowe, mają kształt sercowaty lub nerkowaty, koloru zielonego. W nasadzie głęboko wciętych, brzegiem ząbkowane i lekko orzęsione od spodniej strony blaszki.

Owocem jest 3-klapowa torebka, zawieszona na szypułce. Zawiera liczne, żółtawe, drobne nasiona z elajosomem, które są roznoszone przez mrówki (myrmekochoria).

Występowanie: Rośliny występuje w górach półkuli północnej a także na obszarach arktycznych. W Polsce rośnie tylko w górach (Sudety, Karpaty).

W Sudetach rzadki, odnotowano tylko w najwyższych partiach Sudetów Wschodnich i Zachodnich, głównie na terenie Karkonoszy, Masywu Śnieżnika i Gór Bialskich. Występuje na terenach chronionych jak Karkonoski Park Narodowy i rezerwaty (Jaskinia Niedźwiedzia, Śnieżnik Kłodzki, Nowa Morawa i Puszcza Śnieżnej Białki).

Środowisko: Rośnie we wszystkich piętrach górskich, od regla dolnego po piętro turniowe, jednak najczęściej można spotkać na piętrze halnym i kosówki, zarówno na glebach wapiennych jak i granitowych. Roślina preferuje miejsca półcieniste do zacienionych oraz wilgotne. Występuje przy źródliskach i strumieniach, w cienistych lasach, zaroślach, na wilgotnych półkach skalnych i szczelinach.

Opis ogólny: nazwa gatunkowa rośliny ‘dwukwiatowy’ jest często myląca, ponieważ roślina może mieć na pędzie kwiatowym od jednego do nawet czterech kwiatów, część z nich nigdy nie otwiera się, gdyż zachodzi w nich zjawisko samozapylenia.

Czytaj więcej