Las oławski tagowane posty

Grądy w Dolinie Odry

Obszar Natury będący swoistym zamiennikiem planowane na tym obszarze parku krajobrazowego, który rozciąga się od Wrocławia po granice województwa i obejmuje najcenniejsze fragmenty przyrodnicze w obrębie doliny Odry oraz Oławy. Miejsce bytowania rzadkich gatunków zwierząt, w tym żółwia błotnego i wydr oraz miejsce wegetacji chronionych roślin, takich jak kotewka orzech wodny, salwinia pływająca, kruszczyk siny i goryczka wąskolistna. 

Czytaj więcej

Śnieżyczka przebiśnieg

Śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis)

Czytaj więcej

Mieczyk dachówkowaty

MIECZYK  DACHÓWKOWATY  (Gladiolus imbricatus)

Kosaćcowate (Iridaceae)

Okres kwitnienia: VII-VIII

Wygląd: Charakterystyczna roślina bulwiasta, osiągająca wysokość do 90cm. Kwiaty duże, długości 2-4cm, koloru liliowo-purpurowego, trzy dolne płatki z ciemnymi smugami, niezróżnicowane na kielich i koronę, wsparte dwiema lancetowatymi przysadkami, u nasady zrośnięte w krótki kielich. Kwiaty zebrane gęsto po kilkanaście w jednostronne, grono. Nitki trzech pręcików dwukrotnie dłuższe od zielonych pylników. Słupek posiada nitkowatą szyjkę i trzy znamiona.

Liście długie, równowąskie i sztywne wyrastają po 2-4 z bulwy obejmując pochwiasto dolną część łodygi. Wyraźnie widoczne proste nerwy, idące wzdłuż liści.

Owocem jest trójkanciasta torebka zawierająca liczne oskrzydlone nasiona, roznoszone przez wiatr (anemochoria).

Występowanie: Rozproszone stanowiska w całej Europie a także na Kaukazie, Syberii i w Azji Mniejszej. W Polsce głównie w górach, znacznie rzadziej na niżu. Stanowiska rozlokowane są głównie na Śląsku, Mazowszu, Warmii, w Małopolsce, Ziemi Lubuskiej, centralnej Wielkopolsce a także na terenach górskich (Sudety, Karpaty i Góry Świętokrzyskie).

W Tatrach występuje jedynie reglu dolnym, głównie na podtatrzańskich łąkach i dolinach. Znacznie częstszy w innych regionach jak Gorce, Beskid Sądecki, Beskid Niski, Beskid Makowski, Pogórze Wiśnieckie, Beskid Śląsk oraz Bieszczady i Pogórze Dynowskie.

Na Dolnym Śląsku posiada rozproszone stanowiska. Na nizinach notowany głównie w dolinach rzecznych m.in. Tereny Wodonośne we Wrocławiu, Zagórzyckie Łąki, Dolina Baryczy, Las Grędziński, Dolina Nysy Łużyckiej. W Sudetach odnotowywany głównie w części Środkowej i Wschodniej oraz na Pogórzu i Przedgórzu Sudeckim. Rośnie w większości pasm sudeckich, szczególnie częsty w Masywie Ślęży, Górach i Pogórzu Bystrzyckim, Górach i Pogórzu Orlickim, Górach Bardzkich, Górach i Pogórzu Kaczawskim i w Górach Kamiennych.

Występuje w większości parków narodowych (m.in. Tatrzański, Pieniński, Gór Stołowych, Poleskim, Babiogórskim, Bieszczadzkim, Wielkopolskim, Ojcowskim), a także w wielu parkach krajobrazowych i rezerwatach przyrody.

Środowisko: W górach rośnie przede wszystkim w reglu dolnym, rzadziej górnym. Preferuje miejsca słoneczne i wilgotne, o glebie świeżej, umiarkowanie zasobnej lub zasobnej (mezo i eutroficzna), o pH lekko kwaśnej do obojętnej. Głównie widne śródleśne polany, łąki z wysoką trawą, brzegi strumieni i torfowiska. Gatunek charakterystyczny dla zbiorowiska jednokośnych i nie nawożonych łąk trzęślicowych (All. Molinion caeruleae) oraz łąk mietlicowych zespołu mieczyka i mietlicy pospolitej (Ass. Gladiolo-Agrostietum capillaris).

Opis ogólny: Roślina pod ścisłą ochroną gatunkową, głównie ze względu na stale zmniejszający się areał występowania, zanikanie siedlisk. Dawniej roślina pospolita, uważana nawet za chwast w niektórych regionach. Z powodu niszczenia naturalnych stanowisk (zaorywanie i osuszanie łąk pod pola uprawne) gatunek rośnie głównie w górach, gdzie uprawa roli ze względu na budowę podłoża jest ograniczona. Drugim czynnikiem jest zrywanie kwiatów czasem wraz z bulwą lub wykopywanie roślin i sadzenie ich do ogrodów, gdzie często z powodu złych warunków zamierają.

Inne gatunki: Znacznie poważniejszą sytuacje, jeśli chodzi o zagrożenie wyginięciem ma bliski krewny, mieczyk błotny (G. palustris), którego ostatnie znane stanowisko znajduje się w masywie Ślęży pod Wrocławiem (Dolnośląskie), jednak ostatnie badanie pokazują, że i z tego stanowiska prawdopodobnie zniknął.

Dawniej wyodrębniono gatunek mieczyk drobnokwiatowy (G. felicis), który w późniejszych badaniach okazał się powtarzającą się deformacją morfologiczną, wywoływaną prawdopodobnie przez choroby wirusowe.

Czytaj więcej

Kosaciec syberyjski

KOSACIEC SYBERYJSKI  (Iris sibirica)

Kosasćowate (Iridaceae)

Okres kwitnienia: VI-VII

Występowanie: Roślina posiada rozproszone stanowiska na terenie niemal całego kraju, z czego największe skupiska odnotowuje się na Nizinie Śląskiej, Wale Trzebnickim, Nizinie Śląsko-Łużyckiej, Polesiu Zachodnim i Wołyńskim, Pogórzu Beskidzkim, Roztoczu, Wyżynie Lubelskiej, Wyżynie Śląsko-Krakowskiej, Wyżynie Małopolskiej, Pojezierzu Wielkopolskim i w Dolinie Dolnej Wisły. W Tatrach nie występuje. W pozostałej części Karpat rzadki, odnotowany głównie w niższych regionach jak Bieszczady, Beskid Niski, Beskid Wyspowy, Pogórze Wiśnickie, Doły Jasielsko-Sanockie.

Na Dolnym Śląsku stosunkowo częsty. Na nizinie rośnie głównie w dolinach rzek i na terenach o bogatej sieci rzecznej. Notowany w dolinach Odry, Oławy, Widawy, Kaczawy, Baryczy, Jezierzycy i Kwisy. W Sudetach stanowiska rozlokowane głównie na Pogórzu i Przedgórzu a także na terenie Sudetów Zachodnich i Środkowych. Stwierdzony m.in. na Masywie Ślęży, Wzgórzach Niemczańsko-Strzelińskich, w Górach Sowich, Obniżeniu Noworudzkim, Pogórzu Kaczawskim, Pogórzu Wałbrzyskim, Górach Stołowych, Równinie Świdnickiej i Kotlinie Kłodzkiej.

Chroniony w większości nizinnych parków narodowych (Białowieski, Biebrzański, Wielkopolski, Narwiański, Kampinoski, Roztoczański, Poleski) a także w Bieszczadzkim, Magurskim i Ojcowskim Parku Narodowym. Kosaciec jest odnotowywany w licznych rezerwatach przyrody, głównie florystycznych, torfowiskowych i krajobrazowych, m.in. Łąka Sulistrowicka, Uroczysko Wrzosy, Dzikie Osty, Wąwóz Siedmicki, Piaśnickie Łąki, Bagno Jacka, Pieczyska, Brzeźnik, Torfowisko Sobowice, Łęka, Skołczanka, Świnia Góra, Kruszyn, Przełom Houbli i wiele innych. Oprócz tego występuje w licznych parkach krajobrazowych jak Park Krajobrazowy Międzyrzecza Warty i Widawki, Chełmy, Solskiej Puszczy, Doliny Jezierzycy, Doliny Baryczy, Dolina Bystrzycy, Ślężański, Załęczański, Chełmski, Mazurski, Trójmiejski, Mazowiecki, Nadmorski, Nadwieprzański, Rogaliński, Nadbużański, Przedborski, Sobiborski i Krzczonowski Park Krajobrazowy.

Środowisko: Roślina preferuje tereny otwarte i nasłonecznione o glebie świeżej, wilgotnej, bagiennej lub okresowo zalewanej, umiarkowanie żyznej (mezotroficznej), o pH obojętnym lub lekko zasadowym. Podłoże najczęściej stanowią ziemie czarne, gruntowo-glejowe, torfowe i murszowe, rzadziej brunatne i płowe. Spotykany głównie na wilgotnych lub zmiennowilgotnych łąkach trzęślicowych, bagnach, torfowiskach niskich i torfowiskach przejściowych, rzadziej na mokrej psiarze, na obrzeżach lasów lub w zbiorowiskach ziołorośli (m.in. rokicin z wierzbą rokitą i łozowisk z wierzbą szarą).

Roślina bardzo często występuje w pobliżu zbiorników wodnych, jezior, oczek wodnych, strumieni, kanałów i źródlisk. Często wkracza w ekosystemy zmienione przez człowieka jak rowy melioracyjne, łąki w pobliżu zbiorników retencyjnych i stawów rybnych. Popularna jako dekoracyjna roślina ogrodowa, posiada wiele stanowisk przy siedzibach ludzkich, wokół miast lub wsi, będących efektem ucieczek i rozsiania się z ogrodów i ogródków działkowych (np. zawidawskie łąki przy ul. B. Krzywoustego we Wrocławiu).

Gatunek charakterystyczny dla zbiorowisk jednokośnych i nie nawożonych łąk trzęślicowych ze związku (All.) Molinion caeruleae oraz łąk trzęślicowych z zespołu (Ass.) Molinietum caeruleae. Sporadycznie stwierdzany w zespole jastrzębca i situ sztywnego (Nardo-Juncetum squarrosi) oraz w zespole wiązówki i bodziszka błotnego (Filipendulo-Geranietum palustris)

Opis ogólny: Roślina objęta ścisłą ochroną gatunkową, zamieszczona na Czerwonej Liście Roślin i Grzybów Polski (2006) jako gatunek narażony na wyginięcie (kategoria zagrożenia V). Głównymi zagrożeniami jest niszczenie naturalnych stanowisk poprzez zmiany stosunków wodnych. Głównie obniżanie poziomu wód gruntowych, osuszanie i melioracja bagien, torfowisk oraz wilgotnych łąk a także zmiany stosunków świetlnych poprzez zalesianie terenów łąkowych i torfowiskowych, ograniczając dostęp do światła (patrz: rezerwat Łąka Sulistrowicka). Innym czynnikiem jest zrywanie kwiatów przez turystów lub wykopywanie całych kęp przez kolekcjonerów rzadkich roślin.

Kosaciec rozpoczyna wegetację zazwyczaj w kwietniu kiedy to wyrastają z kłączy liczne jasnozielone pędy, które rosną przez całą wiosnę by w czerwcu spomiędzy pochew liści wypuścić kwiatostan. Rośliny kwitną stosunkowo krótko, jeden kwiat utrzymuje się kilka dni i po 2-3 tygodniach roślina zakańcza kwitnienie. Owocostany dojrzewają przez większość lata. Na początku jesieni torebki są już dojrzałe i zasychają (podobnie jak liście) i wypuszczając kilkadziesiąt nasion, które zimują i na wiosnę rozpoczynają kiełkowanie.

Rośliny najczęściej występują w dużych skupiskach, liczących po kilka-kilkanaście kęp a każda z nich liczy po kilkadziesiąt, rzadziej kilkaset kwitnących pędów. W niektórych regionach kosaćce tworzą ogromne połacie kwitnących na niebiesko łanów (np. w rezerwacie Łąka Sulistrowicka lub Dolinie Baryczy). Rzadko spotyka się pojedyncze osobniki lub niewielkie kępki, zazwyczaj są to młode egzemplarze, które nie zdążyły jeszcze wytworzyć licznych odrostów tworzących kilkunastopędowe kępy.

Czytaj więcej