Pomniki Przyrody (Zachód Wrocławia)

Dzielnica Fabryczna, zarówno pod względem nazwy jak i ogólnego charakteru może się słabo kojarzyć z przyrodą i tym samym dorodnymi drzewami pomnikowymi. Należy jednak pamiętać, że dzielnica obejmuje nie tylko wielkie blokowiska na Popowicach, Kozanowie i Nowym Dworze oraz obszary przemysłowe. Są tutaj także ogromne obszary leśne, obejmujące m.in. największy wrocławski kompleks leśny (Las Mokrzański) oraz najcenniejszy przyrodniczo las będący ostatnim znanym fragmentem grądu kokoryczowego w mieście, który znajduje się na Janówku. Największa koncentracja pomników w zachodniej części miasta ulokowana jest wokół Bystrzycy i ciągnie się od Parku Stabłowickiego, poprzez dolinę rzeki, Park Leśnicki aż do Parku Złotnickiego. W tym pasie ulokowana jest większość pomników dzielnicy (łącznie 25 drzew). Poza tym kolejne pomniki zlokalizowane są na Maślicach (5 drzew), w Parku Strachowickim (5 drzew), na Jarnołtowie (1 pomnik obejmujący 4 drzewa) oraz po 1 pomniku na Żernikach, Popowicach, w Parku Grabiszyńskim i Parku Zachodnim.


Dąb szypułkowy Quercus robur (Decyzja 3/77 z dnia 24 grudnia 1977 r. ) o obwodzie 411 cm (wg nowszych pomiarów 436 cm) i wysokości całkowitej około 17 m. Drzewo zlokalizowane jest w północno-wschodniej części osiedla Popowice, na ul. Wejherowskiej, pomiędzy mostem Milenijnym a budynkami WOSiR. Dąb charakteryzuje się umiarkowanie dobrym stanem zdrowia. Stwierdzono dwie większe rany. Jedna ulokowana od południowej strony na wysokości 160 cm, gdzie występuje podłużna rana o wymiarach 200 x 30 cm. Została ona wypełniona zaprawą betonową w celu zabezpieczenia przed dalszym rozrostem pęknięcia. Od strony zachodniej na wysokości 30 cm zanotowano drugą ranę  o rozmiarach 150 x 10 cm, ta również została wypełniona zaprawą betonową. Poza tym widnieją ślady po kilku odłamaniach konarów. Posusz drobny, do 10%. Mimo zlokalizowania w bardzo niekorzystnym miejscu, zaledwie 3-4 m od śródmiejskiej obwodnicy, drzewo posiada dobrze rozwiniętą koronę, bez większych uszczerbków. Jest to jeden z najstarszych pomników na terenie Fabrycznej. 

Buk zwyczajny Fagus sylvatica (Uchwała nr XLII/1307/09 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 3 grudnia 2009 r. Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 30 grudnia 2009 r. Nr 225, poz. 4351.) o obwodzie 385 cm i wysokości całkowitej około 25 m. Drzewo zlokalizowane jest w południowej części Parku Grabiszyńskiego, około 200 na wschód od parkingu (działka Nr 1/6, AM-33, obręb Grabiszyn). Drzewo charakteryzuje się krótkim pniem i nisko osadzoną koroną składającą się na kilku bardzo okazałych konarów. Nie posiada widocznych oznak poważniejszych uszkodzeń lub chorób. Jest to zarówno jedyny pomnik w parku jak i ogólnie na osiedlu Grabiszyn oraz jeden z trzech bukowych pomników (grupa buków w Ogrodzie Botanicznym oraz buk w Parku Strachowickim). 

Wiąz szypułkowy Ulmus laevis (Uchwała Nr XXV/2096/04 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 lipca 2004 r.Dz. Urz. Woj. Doln.z dnia 27 sierpnia 2004 r.Nr 160, poz. 2782 ) o obwodzie 314 cm (wg nowszych pomiarów 337 cm) i wysokości całkowitej około 27 m. Drzewo zlokalizowane jest na wschodnim skraju osiedla Maślice, około 70 m na północ od bezimiennego cieku oddzielającego Maślice od Pilczyc. Wiąz rośnie w terenie leśnym przy ujściu Ślęzy, oddział 32b. AM- 18, działka nr 35/2, w obrębie Natura 2000 Las Pilczycki. Okaz charakteryzuje się dobrym zdrowiem, bez widocznych uszkodzeń czy pęknięć z silnie rozszerzoną dolną częścią pnia. Towarzyszą mu w bezpośrednim sąsiedztwie dwa inne wiązy, które niemalże stykają się pniami z pomnikowym drzewem, tworząc ciekawą kompozycję. W odległości około 50 m na północ zlokalizowany jest drugi pomnik – okazały platan klonolistny.

Platan klonolistny Platanus x hispanica Acerifolia (Uchwała Nr XXV/2096/04 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 lipca 2004 r.Dz. Urz. Woj. Doln.z dnia 27 sierpnia 2004 r.Nr 160, poz. 2782 ) o obwodzie 433 cm (wg nowszych pomiarów 460 cm) i wysokości całkowitej około 27 m. Drzewo zlokalizowane jest na wschodnim skraju osiedla Maślice, około 120 m na północ od bezimiennego cieku oddzielającego Maślice od Pilczyc. Platan rośnie w terenie leśnym przy ujściu Ślęzy, oddział 32b. AM- 18, działka nr 35/2, w obrębie Natura 2000 Las Pilczycki. Drzewo bardzo wyróżnia się na tle pozostałego drzewostanu, zarówno pod względem okazałości jak i pochodzenia. Pozostałe drzewa są przeważnie młode i o znacznie mniejszych rozmiarach. W większości są to okazy pochodzące z naturalnego siewu sprzed kilkunastu-kilkudziesięciu lat, podczas gdy platan jest okazem znacznie starszym, jeszcze przedwojennym. Posadzonym prawdopodobnie za Niemców w celach ozdobnych. Okaz rozgałęziony jest na trzy grube pnie i cechuje się dobrym zdrowiem z niewielkimi i mało znaczącymi ubytkami, m.in. w szyi korzeniowej oraz dziuplami. Posusz drobny, do 10%.

Platan klonolistny Platanus x hispanica Acerifolia (Uchwała Nr XXV/2096/04 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 lipca 2004 r.Dz. Urz. Woj. Doln.z dnia 27 sierpnia 2004 r.Nr 160, poz. 2782 ) o obwodzie 433 cm (wg nowszych pomiarów 460 cm) i wysokości około 30 m. Drzewo znajduje się we wschodniej części osiedla Maślice, w osiedlowym parku pomiędzy ul. Rędzińską i al. Śliwową, tuż przy wschodnim brzegu niewielkiego zbiornika wodnego. W bezpośrednim sąsiedztwie rosną trzy inne platany o pomnikowych wymiarach. Okaz charakteryzuje się dobrą kondycją o dużej i rozbudowanej koronie. Jedynie na wysokości 120 cm od strony polany, występuje niewielka rana o wymiarach 40 x 30 cm. Korona pielęgnowana. Posusz drobny, do 10%. W odległości około 70 na zachód, znajduje się drugi pomnikowy platan. 

Platan klonolistny Platanus x hispanica Acerifolia (Uchwała Nr XXV/837/00 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19.10.2000 r. Biuletyn Urzędowy RMW z 7 listopada 2000 r. Nr 9, poz. 331.) o obwodzie 465 cm (wg nowszych pomiarów 460 cm) i wysokości całkowitej ok. 24 m. Drzewo znajduje się we wschodniej części osiedla Maślice, wewnątrz osiedlowego parku pomiędzy ul. Rędzińską i al. Śliwową, około 50 m na zachód od zbiornika wodnego. Okaz cechuje się dobrą kondycją o stosunkowo słabo rozbudowanej koronie z kilkoma większymi konarami. Same konary są dziuplaste. Notuje się przebarwienie liści (antraknoza, do około 20%) oraz drobne wycieki na pniu. Drzewo bardzo wyróżnia się na tle pozostałego drzewostanu, zarówno pod względem okazałości jak i pochodzenia. Pozostałe drzewa są przeważnie młode i o znacznie mniejszych rozmiarach. W większości są to okazy pochodzące z naturalnego siewu sprzed kilkunastu-kilkudziesięciu lat, podczas gdy platan jest okazem znacznie starszym, jeszcze przedwojennym. Posadzonym prawdopodobnie za Niemców w celach ozdobnych.

Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXV/838/00 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19.10.2000 r. Biuletyn Urzędowy RMW z 7 listopada 2000 r. Nr 9, poz. 332) o obwodzie 375 cm (wg nowszych pomiarów 394 cm) i wysokości całkowitej 22 m. Drzewo znajduje się we wschodniej części osiedla Maślice, na zachodnim skraju osiedlowego parku pomiędzy ul. Rędzińską i al. Śliwową, tuż przy zbiorniku wodnym. Otaczają go inne wiekowe dęby, z których wiele także osiąga pomnikowe wymiary. Są pozostałością po dawnych założeniach parkowych w tym miejscu. Okaz cechuje się stosunkowo dobrą kondycją. Mimo umiejscowienia w rzadkim zadrzewieniu, pień jest słabo rozgałęziony a sama korona umiejscowiona jest wysoko. Notuje się niewielka uszkodzenia szyi korzeniowej (odpadająca kora do wysokości 150 cm i zgnilizna późna). Samo drzewo jest zasiedlone przez owady.

Grupa dwóch Leszczyn tureckich Corylus columa (Uchwała Nr XVIII/360/11 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 17 listopada 2011 r. ) o obwodzie pni 264 cm oraz 172 + 200 cm i wysokościach całkowitych 16 i 20 m. Drzewa zlokalizowane są w środkowej części Parku Zachodniego na styku osiedla Popowice i Kozanów, przy zachodniej granicy polany z placem zabaw. Oba okazy charakteryzują się dobrą kondycją o zdrowej i mocno rozwiniętej koronie, szczególnie dotyczy to leszczyny rosnącej bliżej polany, mającej większy dostęp do światła. We Wrocławiu są to jedyne drzewa objęte ochroną pomnikową z tego gatunku (w województwie są jeszcze 3 pomnikowe leszczyny tureckie) oraz jedyne pomniki przyrody w Parku Zachodnim (mimo, że wiele drzew zasługuje tutaj na ochronę pomnikową). Późnym latem i jesienią można zbierać ich oryginalne orzechy, które obtoczone są silnie rozwiniętą osłonką tworzącą swoistą „grzywę”.

Grupa 4 drzew Wiąz szypułkowy Ulmus laevis (Uchwała Nr XXV/833/00 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 października 2000 r. Biuletyn Urzędowy RM Nr 9 poz.327 z dnia 7 listopada 2000 r. ) Ulmus laevis o obwodach 322, 380, 363, 350 cm. Drzewa znajdują się w południowo-zachodnim fragmencie miasta na osiedlu Jarnołtów, pod koniec ul. Jarnołtowskiej pomiędzy budynkiem nr 88 a mostem na rzece. Pomnik zlokalizowany jest w całości na obszarze Natura 2000 Łęgi nad Bystrzycą. Wszystkie drzewa charakteryzują się względnie dobrą kondycją i zróżnicowanym kształtem korony. Jest to jedyny pomnik przyrody na osiedlu. W dolinie rzeki znajdują się także inne drzewa o wymiarach pomnikowych (głównie wiązy i dęby).

Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXV/2096/04 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 08.07.2004 r. Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 27.08.2004 r.Nr 160, poz. 2782) o obwodzie 404 cm (według nowszych pomiarów 425 cm) i wysokości całkowitej około 23 m. Drzewo ulokowane jest na skwerze w samym środku zabudowy Żernik, około 50 m na zachód od osiedlowego kościoła przy ul. Objazdowej. Dąb ze względu na samotne ulokowanie z dala od większych zadrzewień, posiada bardzo rozłożystą i dobrze rozwiniętą koronę z licznymi mocnymi konarami. Okaz cechuje się bardzo dobrą kondycją i nie notuje się większych uszkodzeń ani objawów chorobowych. Jedynie od strony ulicy występuje niewielka rana o wymiarach 10 x 5 cm na wysokości 50 cm. Jest to jedyne drzewo objęte ochroną pomnikową na terenie osiedla Żerniki. Najbliższe pomniki przyrody zlokalizowane są w odległości ok. 2 km w Parku Strachowickim.


Strachowice

Poza terenem parku, osiedle to nie posiada innych miejsc z pomnikami lub bogatych w drzewa o rozmiarach pomnikowych. Na terenie parku istnieje kilka drzew, które także powinny być objęte jako pomniki. Dotyczy to m.in. platanów klonolistnych rosnących w południowym fragmencie parku, okazały dąb szypułkowy rosnący na polance  nieopodal dęb błotnego oraz kilka innych dębów i buków. Sam park można podzielić na fragment o założeniach typowo parkowych oraz fragment o charakterze leśnym. Ten drugi obejmuje zachodni skrawek otaczający podłużny zbiornik wodny.

Cypryśnik błotny Taxodium distichum (Uchwała Nr XXV/833/00 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 października 2000 r. Biuletyn Urzędowy RM Nr 9 poz.327 z dnia 7 listopada 2000 r. ) o obwodzie 267 cm (wg nowszych pomiarów 275 cm) i wysokości całkowitej ok 13 m. Drzewo zlokalizowane jest w środkowej części osiedla Strachowice, na południowym fragmencie parku pomiędzy ul. Wardzyńskich i Zarembowicza. Rośnie samotnie na niewielkim wymurowanym cyplu przy parkowym stawie. Osobnik zdrowy, bez większych uszkodzeń czy oznak chorób. Wokół pnia tworzy licznie tak zwane korzenie oddechowe (pneumatofory, inaczej kolana oddechowe), które są charakterystyczne dla tego błotnego gatunku. We Wrocławiu jest to jedyny osobnik objęty ochroną pomnikowa (na terenie województwa znajduje się kilka chronionych cypryśników, niektóre w wykazie RDOŚ znajduje się pod nazwą cyprysik błotny).

Platan klonolistny Platanus x acerifolia (Uchwała Nr XXV/832/00 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 października 2000 r. Biuletyn Urzędowy RM Nr 9 poz.326 z dnia 7 listopada 2000 r. ) o obwodzie 410 cm (wg nowszych pomiarów 431 cm) i wysokości całkowitej ok 28 m. Drzewo zlokalizowane jest w środkowej części osiedla Strachowice, na południowym fragmencie parku pomiędzy ul. Wardzyńskich i Zarembowicza, kilkanaście metrów na północny-zachód od parkowego stawu. W bezpośrednim sąsiedztwie rosną dwa inne platany o wymiarach pomnikowych. Okaz charakteryzuje się bardzo dobrze rozwiniętą koroną ze względu na ulokowanie w otwartym terenie z nieograniczonym dostępem do światła słonecznego. Notuje się niewielkie uszkodzenia konarów oraz dziuple po odłamanych gałęziach.

Buk pospolity Fagus sylvatica (Uchwała Nr XXV/834/00 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 października 2000 r.Biuletyn Urzędowy RM Nr 9 poz.328 z dnia 7 listopada 2000 r. ) o obwodzie 334 cm (wg nowszych pomiarów 358 cm) i wysokości całkowitej 28 m. Drzewo zlokalizowane jest w środkowej części osiedla, na północnym skraju parku, tuż przy brukowanej ścieżce kończącej się na ul. Granicznej. Okaz cechuje się dobrą kondycją, bez większych uszkodzeń korony czy oznak chorób i szkodników. Pomimo ulokowania we względnie otwartym terenie, buk nie wykształcił mocno rozwiniętych i grubych konarów. Jest jednym z zaledwie kilku pomnikowych drzew z tego gatunku na terenie miasta.

Dąb błotny Quercus palustris (Uchwała Nr XXV/835/00 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 października 2000 r.Biuletyn Urzędowy RM Nr 9 poz.329 z dnia 7 listopada 2000 r. ) o obwodzie 290 cm (według nowszych pomiarów 309 cm) i wysokości całkowitej 28 m. Drzewo zlokalizowane jest w środkowej części osiedla, na terenie parku. Kilka metrów na wschód od głównej ścieżki. Okaz cechuje się umiarkowanie dobrą kondycją. Posiada słabo wykształconą koronę, ograniczoną do krótkich i cienkich konarów (cecha gatunkowa). Na pniu widoczne są liczne owocniki hub, mogące świadczyć o pogorszeniu stanu zdrowia. We Wrocławiu jest to jedyne drzewo pomnikowe ze swojego gatunku. 

Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXV/836/00 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 października 2000 r.Biuletyn Urzędowy RM Nr 9 poz.330 z dnia 7 listopada 2000 r. ) o obwodzie 437 cm (w nowszych pomiarów 459 cm) i wysokości całkowitej 33 m. Drzewo zlokalizowane jest w środkowej części osiedla, na zachodnim fragmencie parku, kilkanaście metrów od podłużnego zbiornika wodnego. Okaz charakteryzuje się dobrą kondycją, bez większych uszkodzeń pnia czy konarów. Ze względu na ulokowanie w terenie zadrzewionym, korona jest słabo wykształcona. W samym parku znajduje się kilka dębów szypułkowych o wymiarach pomnikowych.


Stabłowice

Osiedle należy do jednych z najbardziej zurbanizowanych fragmentów zachodniego Wrocławia, gdzie tereny domków jednorodzinnych, bloków oraz ogródków działkowych zajęły prawie cały obszar. Miejsca, gdzie zachowały się dorodne drzewa zlokalizowane są wyłącznie wzdłuż Bystrzycy, gdzie pomnikowe drzewa rosną zarówno na terenie małego osiedlowego parku jak i na terenie łęgów. Na terenie parku rosną też okazałe cisy, żywotniki zachodnie i sosny zwyczajne. Nie wiadomo czy w przyszłości zostaną objęte ochroną pomnikową. Warto dodać, że łęgi nad Bystrzycą to miejsce bogate zarówno w wiele drzew o wymiarach pomnikowych, głównie dębów, oraz bogate przyrodniczo. Występują tutaj bogate populacje konwalii, kokoryczy, zawilców, ziarnopłonów, gajowców, jasnoty oraz bluszczu pospolitego, który oplata bardzo wiele drzew, nadając temu miejscu charakter małej Amazonii.

Platan klonolistny Platanus x acerifolia (Uchwała Nr XXXII/1010/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 kwietnia 2001 r. Biuletyn Urzędowy RM Nr 6 poz.97 z dnia 7 maja 2001 r. ) o obwodzie 450 cm (wg nowszych pomiarów 448 cm) i wysokości całkowitej ok 30 m. Drzewo znajduje się w zachodniej części Stabłowic, w południowej części osiedlowego parku ciągnącego się pomiędzy ul. Stabłowicką a Bystrzycą, zaraz przy parkowym placu zabaw. Jest to najdorodniejsze drzewo w parku, które dzięki stosownej odległości od innych zadrzewień posiada wystarczającą przestrzeń i dostęp do światła słonecznego by wytworzyć szeroką i bardzo dobrze rozbudową koronę z licznymi grubymi konarami. Okaz cechuje dobra kondycja. Notuje się tylko niewielkie blizny lub drobne zarastające dziuple po odłamanych gałęziach.

Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXXII/1011/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 kwietnia 2001 r.Biuletyn Urzędowy RM Nr 6 poz.98 z dnia 7 maja 2001 r. ) o obwodzie 534 cm (wg nowszych pomiarów 548 cm) i wysokości całkowitej 27 m.  Drzewo znajduje się w zachodniej części Stabłowic, w północnej części osiedlowego parku ciągnącego się pomiędzy ul. Stabłowicką a Bystrzycą, w bliskiej odległości od wjazdu do szkółki drzew i krzewów. Okaz charakteryzuje się niezbyt dobrym stanem zdrowia. Na wysokości 3 m i 4 m występują rany po odłamanych konarach z dziuplami przechodzące w kominy. Do tego prawie 25% powierzchni pnia obejmuje martwica (zapadnięta kora). Okaz jest zasiedlony przez kozioroga dębosza oraz silnie zaznaczony przez dzięcioły. 

Wiąz szypułkowy Ulmus laevis (Uchwała Nr XXXII/1012/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 kwietnia 2001 r.Biuletyn Urzędowy RM Nr 6 poz.99 z dnia 7 maja 2001 r. ) o obwodzie 493 cm (według nowszych pomiarów 514 cm) i wysokości całkowitej 26 m. Drzewo znajduje się w zachodniej części Stabłowic, w północnej części osiedlowego parku ciągnącego się pomiędzy ul. Stabłowicką a Bystrzycą, bezpośrednio na przy brzegu opadającemu ku rzece. Okaz charakteryzuje się umiarkowanie dobrą kondycją. Notuje się martwy konar o średnicy 20 cm, znajdujący się od strony rzeki. Poza tym liczne dziuple po odłamanych konarach. W jednej z nich widoczny owocnik boczniaka Pleurotus sp. Dzięki ulokowaniu zaraz przy brzegu, drzewo bardzo ciekawe wkomponowuje się w krajobraz doliny Bystrzycy. 

Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXV/2096/04 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 lipca 2004 r.Dz. Urz. Woj. Doln.z dnia 27 sierpnia 2004 r.Nr 160, poz. 2782 ) o obwodzie 389 cm (według nowszych pomiarów 474 cm) i wysokości całkowitej ok 30 m. Drzewo zlokalizowane jest w zachodniej części osiedla Stabłowice, w lesie pomiędzy rzeką Bystrzycą a ul. Ciechocińską, przy podłużnym śródleśnym zbiorniku wodnym. Charakteryzuje się stosunkowo dobrą kondycją. Jedynie od strony ścieżki, między nabiegami korzeniowymi, notuje się niewielką ranę o wymiarach 20 x 20 cm i głębokości 50 cm. Przy podłożu stwierdzono owocniki łuskwiaka nastroszonego Pholiota squarrosa. W sąsiedztwie rośnie wiele dorodnych dębów, stąd potrzeba chwili czasu na odnalezienie pomnika albowiem nie rzuca się on zbytnio w oczy z powodu sąsiedztwa wielu dębów o wymiarach pomnikowych. Po drugiej stronie zabudowań zlokalizowana jest grupa pomnikowych dębów. 

Grupa 3 drzew Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXV/2096/04 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 lipca 2004 r.Dz. Urz. Woj. Doln.z dnia 27 sierpnia 2004 r.Nr 160, poz. 2782 ) o obwodzie pni 500, 484 i 467 cm oraz wysokościach w granicach 27-30 m. Drzewa zlokalizowane są w zachodniej części osiedla Stabłowice, w lesie pomiędzy rzeką Bystrzycą a ul. Cieplicką (oddział leśny 33p. Stabłowice, AM-22, 2/1). Wszystkie trzy dęby rosną wokół niewielkie śródleśnego zbiornika wodnego, z czego dwa po jego zachodniej stronie a jeden na wschodnim brzegu. Wszystkie okazy charakteryzują się stosunkowo dobrą kondycją. Jedynie drzewo o nr ew. 91B posiada w szyi korzeniowej, między nabiegami, niewielką ranę o wymiarach 30 x 10 cm i wgłębieniu do około 100 cm ze zgnilizną miękką. Ze względu na lokalizację w terenie leśnym, dęby posiadają słabo wykształcone korony. Niektóre okazy porasta bluszcz pospolity. 


Leśnica

Wszystkie pomniki w granicach osiedla Leśnica zlokalizowane są na terenie parku (łącznie 8 pomników). Warto dodać, że jest to jeden z ciekawszych obiektów przyrodniczych we Wrocławiu. Park podzielony jest na dwa fragmenty, jeden o typowo parkowym wyglądzie z równo strzyżoną murawę i licznymi nasadzeniami ozdobnych drzew i krzewów oraz drugi fragment o charakterze leśnym. Leśny fragment posiada stosunkowo dobrze wykształcone runo z licznymi wiosennymi geofitami jak konwalie, zawilce, ziarnopłony, miodunki oraz paprocie i bluszcze. Większość rosnących w tym fragmencie drzew jest rodzimego pochodzenia (lipy, klony, jesiony i dęby). Jest to także miejsce występowania dużych ilości grzybów (m.in. chroniony ozorek dębowy i naparstniczka czeska). Na terenie parku oprócz wspomnianych pomników istnieje wiele drzew o pomnikowych wymiarach, m.in. dęby szypułkowe, lipa drobnolistna, platany klonolistne oraz dorodne okazy cisów.

Lipa szerokolistna Tilia platyphyllos (Uchwała Nr XXXII/1013/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 kwietnia 2001 r.Biuletyn Urzędowy RM Nr 6 poz.100 z dnia 7 maja 2001 r. ) o obwodzie 376 cm (wg nowszych pomiarów 379 cm) i wysokości całkowitej 25 m. Drzewo znajduje się we wschodniej części Leśnicy na terenie przypałacowego Parku Leśnickiego ciągnącego się wzdłuż Bystrzycy pomiędzy ul. Średzką i Marszowicką. Lipa rośnie na niewielkiej polanie w południowej części parku, kilkanaście metrów od stawu.Okaz charakteryzuje się stosunkowo dobrą kondycją. Ze względu na ulokowanie w dużej odległości od innych drzew, lipa wykształciła bogatą i okazałą koronę. Notuje się tyko niewielkie razy i blizny po ułamanych lub oderwanych gałęziach. Korona pielęgnowana. Jest to jedna z dwóch pomnikowych lip szerokolistnych na terenie Wrocławia oraz jedno z bardziej charakterystycznych drzew parku, głównie z powodu ulokowania samotnie na polanie. 

Tulipanowiec amerykański Liriodendron tulipifera (Uchwała Nr XXXII/1014/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 kwietnia 2001 r.Biuletyn Urzędowy RM Nr 6 poz.101 z dnia 7 maja 2001 r. ) o obwodzie 376 cm – brak w terenie. UWAGA: wg uchwały ochroną powinien zostać objęty tulipanowiec amerykański i takie dane figurują w większości źródeł (głównie z powodu kopiowania bez sprawdzenia źródła). Nie wiem kto i gdzie popełnił błąd, jednak na terenie parku nie ma pomnikowego tulipanowca. Jest za to dąb oznaczony stosownymi tabliczkami pomnikowymi, który nie jest wymieniony w żadnej uchwale i ustawa dotyczy prawdopodobnie jego.

Platan klonolistny Platanus x acerifolia (Uchwała Nr XXXII/1015/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 kwietnia 2001 r.Biuletyn Urzędowy RM Nr 6 poz.102 z dnia 7 maja 2001 r. ) o obwodzie 485 cm (według nowszych pomiarów 496 cm) i wysokości całkowitej około 26 m. Drzewo znajduje się we wschodniej części Leśnicy na terenie przypałacowego Parku Leśnickiego ciągnącego się wzdłuż Bystrzycy pomiędzy ul. Średzką i Marszowicką. Platan rośnie w bezpośredniej bliskości zamku, od jego północnej strony. Okaz charakteryzuje się okazałym wzrostem i dobrze rozwiniętą koroną o grubych konarach. Od strony ścieżki notuje się niewielkie ubytki w szyi korzeniowej, o wymiarach 30 x 40 cm i 10 x 10 cm. Na najniższym konarze stwierdzono duże zrakowacenie. Jako ciekawostkę warto dodać, że tabliczka drzewa jest już prawie niewidoczna z powodu obrośnięcia jej przez tkankę drzewa. 

Platan klonolistny Platanus x acerifolia (Uchwała Nr XXXII/1016/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 kwietnia 2001 r.Biuletyn Urzędowy RM Nr 6 poz.103 z dnia 7 maja 2001 r. ) o obwodzie 432 cm (według nowszych pomiarów 473 cm) i wysokości całkowitej około 23 m. Drzewo znajduje się we wschodniej części Leśnicy na terenie przypałacowego Parku Leśnickiego ciągnącego się wzdłuż Bystrzycy pomiędzy ul. Średzką i Marszowicką. Platan rośnie przy brzegu Bystrzycy, bezpośrednio w sąsiedztwie kładki łączącej park ze Stabłowicami. Okaz charakteryzuje dobra kondycja i prawidłowo rozwinięta korona z grubymi i okazałymi pniami. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się inne dorodne platany, w tym okazy o wymiarach pomnikowych.

Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXXII/1017/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19.04.2001r. Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 5.10.2001 r. Nr 126, poz. 1619) o obwodzie 435 cm (według nowszych pomiarów 452 cm) i wysokości całkowitej 31 m. Okaz rośnie tuż przy granicy parku, w jego północnym fragmencie. Cechuje się stosunkowo dobrą kondycją. Stwierdzono tylko niewielkie ubytki (m.in. 2 martwe konary średnicy 20 cm w dolnej części korony). Jest to najwyższy dąb w parku, który posiada długi i okazały pień z wysoko osadzoną koroną. W bezpośrednim sąsiedztwie nie ma drzew ani krzewów, dzięki czemu drzewo jest bardzo efektownie zaprezentowane. 

Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXXII/1018/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19.04.2001r. Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 5.10.2001 r.Nr 126, poz. 1620) o obwodzie 410 cm (według nowszych pomiarów cm 425) i wysokości całkowitej 21 m. Dąb rośnie w północno-zachodnim fragmencie, nieopodal stawu. Okaz charakteryzuje umiarkowanie dobrą kondycją. W szyi korzeniowej stwierdzono zabliźniająca się ranę o wymiarach 70 x 20 cm oraz ślady po wypaleniu. Dąb został zasiedlony przez kozioroga i zaznaczony przez dzięcioły. Mimo wszystko, drzewo posiada dobrze wykształconą koronę o charakterystycznym rozłożystym kształcie. 

Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXXII/1019/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19.04.2001r. Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 5.10.2001 r. Nr 126, poz. 1621) o obwodzie 506 cm (według nowszych pomiarów 523 cm) i wysokości całkowitej 28 m. Dąb rośnie we wschodniej części parku, w bezpośrednim sąsiedztwie kładki prowadzącej na os. Stabłowice. Okaz charakteryzuje się dobrą kondycją. Notuje się jedynie niewielkie uszkodzenia oraz zranienia, m.in. na wysokości 150 cm występuje zarastający niewielki ubytek z wyciekiem. Dąb posiada zniekształcony pokrój albowiem większość korony jest skierowana w stronę rzeki nadając drzewu oryginalny i niepowtarzalny kształt. 

Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXXII/1020/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19.04.2001r. Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 5.10.2001 r. Nr 126, poz. 1622) o obwodzie 455 cm (według nowszych pomiarów 468 cm) i wysokości całkowitej 23 m. Dąb rośnie w południowej części parku, w bezpośrednim sąsiedztwie stawu. Ze względu na ulokowanie w dużej odległości od innych drzew, posiada dobrze rozwiniętą koronę z szeroko rozłożonymi konarami. Notuje się niewielkie uszkodzenia w postaci blizn i odłamań. W szyi korzeniowej, z kilku stron u podstawy pnia widoczne są owocniki lakownicy spłaszczonej (Ganoderma applanatum).

Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XXXII/1014/01 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19.04.2001r. Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 5.10.2001 r. Nr 126, poz. 1616) o obwodzie 376 cm (według nowszych pomiarów 393 cm) i wysokości całkowitej 27 m. Drzewo rośnie w środkowej części parku, nieopodal labiryntu, około 80 m na południe od najwyższego pomnikowego dębu na terenie parku. UWAGA: wg uchwały ochroną powinien zostać objęty tulipanowiec amerykański i takie dane figurują w większości źródeł (głównie z powodu kopiowania bez sprawdzenia źródła). Nie wiem kto i gdzie popełnił błąd, jednak na terenie parku nie ma pomnikowego tulipanowca. Jest za to dąb oznaczony stosownymi tabliczkami pomnikowymi, który nie jest wymieniony w żadnej uchwale.


Złotniki

Grupa 8 drzew dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr XII/133/95 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 21 kwietnia 1995 r.) o obwodzie 350, 351, 355, 360, 365, 387, 440 i 535 cm oraz wysokościach całkowitych w granicach 23-30 m. Drzewa zlokalizowane są w południowo-zachodniej części osiedla Złotniki na terenie Parku Złotnickiego. Trzy drzewa o nr 30E, 30F, 30G rosną wzdłuż parkowej ścieżki rozpoczynającej się na wysokości ul. Złotnickiej 76/74. Okaz 30D znajduje się w środkowej części parku, kilkanaście metrów na północ od polany z placem zabaw. Dąb z nr 30H zlokalizowany się najbardziej na północ, w okolicy średniowiecznego grodziska, tuż przy granicy parku z ulicą Solińską. Pozostałe trzy dęby 30A-C rosną wzdłuż alejki rozpoczynającej się na wysokości gimnazjum i ciągnącej się w kierunku drugiego grodziska. Ze względu na liczbę, dęby cechuje zróżnicowana kondycja. W większości okazy posiadają dobrze wykształcone korony typowe dla drzew rosnących w terenie leśnym. W złej kondycji jest drzewo 30E, które posiada częściowo zniszczoną koronę oraz drzewo 30A o najsłabszej kondycji (uszkodzony pień z dużą ilością blizn i śladach po wyłamaniach konarów oraz ponad 60% ubytek korony). Jest to najliczniejszy grupowy pomnik na Fabrycznej. Przy granicy parku znajduje się okazały pień martwego dębu, często błędnie uznawanego za drzewo z pomnikowej grupy.

Grupa drzew Dąb szypułkowy Quercus robur (Uchwała Nr X/199/03 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 12 czerwca 2003 r.Biuletyn Urzędowy RM Nr 6 poz.164z dnia 30 czerwca 2003 r. ) o obwodzie pni 404 i 421 cm (według nowszych pomiarów 414 i 436 cm) oraz wysokości całkowitej 22-24 m. Oba drzewa znajdują się przy ul. Promenada 13 w zachodniej części osiedla Złotniki, często błędnie uznawanej za fragment os. Leśnica. Oba okazy charakteryzują się stosunkowo dobrą kondycją. Jedynie na drzewie o nr  72A, na wysokości 6 m notuje się martwicę po odłamanej gałęzi a samo drzewo zasiedlone jest przez owady. 


Oprócz wymienionych tu drzew, Zachód Wrocławia charakteryzuje się występowaniem bardzo wielu pomnikowych drzew, których największa koncentracja znajduje się wzdłuż doliny Bystrzycy oraz na osiedlowych parkach, które w większości pochodzą jeszcze z czasów niemieckich. Rosną na nich dorodne platany, dęby a także inne gatunki drzew (m.in. cisy, żywotniki zachodnie, lipy drobnolistne). Bardzo wiele drzew pomnikowych obejmuje stare dęby szypułkowe, których największa koncentracja zlokalizowana jest wzdłuż głównych rzek Fabrycznej (Bystrzyca, Ślęza i Odra). Dotyczy to zarówno drzew sadzonych przez człowieka na wałach i groblach ale także okazów z samosiewów, które przetrwały powodzie i wycinki. Ciekawym fragmentem Fabrycznej jest niewielki teren leśny ulokowany na lewym brzegu przy ujściu Ślęzy, który przynależy jeszcze do Lasu Pilczyckiego. Oprócz ustanowionych tam dwóch pomników (platan i wiąz) fragment ten cechuje się wieloma starymi i dorodnymi drzewami (kasztanowiec biały, lipa drobnolistna, dęby oraz wiązy). Nie posiadam informacji czy przed wojną istniał tam jakiś park, jednak duża ilość dorodnych drzew, w tym typowo ozdobnych (parkowych), może wskazywać, że dawniej urządzono tam niewielki park, który został zapomniany i zarósł rodzimymi gatunkami tworząc łęg z dorodnymi drzewami.

Zostaw wiadomość

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>