Jak dobrać karmę do rasy psa? Praktyczny poradnik dla opiekuna

12 kwietnia 2017 Wyłączono przez admin

Pierwsze pytanie, jakie słyszę od nowych opiekunów na szkoleniach w podwarszawskiej przychodni przy Modlińskiej, brzmi zwykle podobnie: „Jaką karmę dla labradora / maltańczyka / owczarka mam kupić?”. I niemal zawsze mam tę samą odpowiedź: zaczynamy nie od rasy z etykiety, tylko od konkretnego psa, który właśnie siedzi przed nami na podłodze.

Rasa mocno wpływa na to, czego pies potrzebuje – inny metabolizm ma chihuahua, inny husky biegający przy rowerze, a jeszcze inny mastif z problemami ze stawami. Ale sam napis „dla rasy X” na opakowaniu to dopiero trop, nie gotowa recepta.

Dobra karma uwzględnia kilka rzeczy naraz: wiek, wielkość, poziom aktywności, stan zdrowia, predyspozycje rasy i indywidualną „urodę jelit” konkretnego psa. Dopiero jak te elementy poukładasz, zaczyna mieć sens pytanie: „która karma będzie dla mojego psa najlepsza?”.

Rasa jako wskazówka – nie wyrocznia

Kiedyś na seminarium o żywieniu psów w Poznaniu pewien hodowca border collie przyniósł dwie suki: obie z jednej linii, ta sama karma „dla rasy”, identyczne dawkowanie. Jedna wyglądała jak z katalogu, druga miała matową sierść i częste biegunki. I to jest sedno: nawet w obrębie jednej rasy psy mogą „czytać” tę samą karmę zupełnie inaczej.

Rasa podpowiada kierunek. U bokserów częściej pilnujemy serca, u buldogów – dróg oddechowych i wrażliwego trawienia, u goldenów – skłonności do alergii skórnych. Dlatego karmy „rasowe” często mają dodatki pod te typowe kłopoty: więcej składników wspierających skórę, więcej substancji dla stawów, inne proporcje białka i tłuszczu.

Zawsze jednak patrzę przede wszystkim na psa, nie na rasę na pudełku. Zwracam uwagę na:

wygląd i kondycję sierści,
stan skóry (łupież, zaczerwienienia, świąd),
jakość stolca (kształt, konsystencja, częstotliwość),
poziom energii.

Te cztery rzeczy często mówią o karmie więcej niż jakiekolwiek marketingowe hasła. Jeśli pies dobrze trawi, ma energię i nie drapie się bez przerwy – jesteś w dobrym miejscu, nawet jeśli to nie jest karma „pod konkretną rasę”. Dlatego ja często polecam karmę ze sklepu https://shop.look4dog.com/

Wielkość rasy – tu różnice są naprawdę duże

W gabinecie w Krakowie przy Karmelickiej miałem jednego dnia trzy przypadki pod rząd: yorka, wyżła weimarskiego i 9‑miesięcznego doga niemieckiego. Ten sam temat rozmowy – „jaką karmę pan poleca?”, a odpowiedzi zupełnie różne.

Małe rasy – dużo energii w małej porcji

Małe i miniaturowe psy mają szybki metabolizm, ale bardzo mało miejsca w żołądku. Dlatego potrzebują karm o wysokiej gęstości energetycznej – tak, by mała porcja w misce była naprawdę „napakowana” kaloriami i składnikami odżywczymi.

Do tego dochodzą dwie rzeczy, o których mało mówi się w reklamach:

białko powinno być wysokiej jakości i łatwostrawne – to pomaga jelitom nadążyć za szybkim metabolizmem,
krokiety muszą być małe, bo inaczej pies albo się krztusi, albo zaczyna sortować i wypluwać twardsze kawałki.

U ras miniaturowych jest jeszcze jedno ryzyko: otyłość. Porcja wygląda śmiesznie mała, właściciel „z litości” dosypuje, a waga powoli idzie w górę. Dlatego u takich psów naprawdę opłaca się ważyć karmę, nie sypać „na oko”. Dobrze, jeśli karma łączy wysoką kaloryczność z lekkostrawnymi dodatkami roślinnymi, które wspierają florę jelitową – wtedy pies jest najedzony, ale nie zalewamy go pustymi kaloriami.

Rasy średnie – złoty środek

Psy średnich ras rosną wolniej niż olbrzymy, ale są bardziej aktywne niż większość kanapowych miniatur. Ich karma musi trzymać balans: nie może być tak kaloryczna jak ta dla małych ras, ale też nie powinna być zbyt „odchudzona”, bo wtedy psa ciągle „nosi”.

W tej grupie szczególnie pilnuję jakości białka i dodatków dla stawów. To właśnie średnie psy sportowe – border collie, kelpie, wiele mieszańców – bardzo wcześnie „zjadają” swoje stawy, jeśli ich dieta i ruch nie są sensownie poukładane.

Duże i olbrzymie rasy – szczególna uwaga na kości

U dużych i olbrzymich ras temat karmy zaczyna się tak naprawdę już u hodowcy. W gabinecie w Gdańsku widziałem doga, który w wieku 7 miesięcy wyglądał jak koń. Właściciel był dumny, a ja widziałem przyszłe kłopoty z kośćcem i stawami.

Tu wchodzą konkretne liczby, o których rzadko mówi się w prostych poradnikach:

do około 6. miesiąca życia sucha karma dla szczeniąt dużych ras powinna zawierać co najmniej 1% wapnia,
po tym okresie poziom wapnia warto obniżyć do ok. 0,8%,
stosunek wapnia do fosforu (Ca/P) powinien krążyć w okolicach 1,8:1.

Po co ta matematyka? Za wysoki poziom wapnia i zły stosunek Ca/P mogą przyspieszyć wzrost kości, ale niekoniecznie ich prawidłową mineralizację. Efekt: młody pies rośnie „za szybko”, a jego stawy i więzadła tego nie wytrzymują.

Karmy dla dużych ras sensownie zaprojektowane mają:

odpowiednio dobrany poziom białka i energii, by szczeniak rósł stabilnie, a nie „wystrzelił” w kilka miesięcy,
dodatki takie jak glukozamina i chondroityna wspierające chrząstkę stawową,
większe krokiety, które zmuszają psa do gryzienia, a nie połykania garści granulek naraz.

Dobrze dobrana karma potrafi zrobić ogromną różnicę: mniej problemów z dysplazją, lepsza koordynacja ruchowa, mniejsze ryzyko bolesnych schorzeń ortopedycznych w dorosłym życiu.

Wiek psa – trzy różne światy w jednej rasie

Dwa labradory tej samej płci, oba „na dobrej karmie”, ale jeden ma 7 miesięcy, drugi 9 lat. Ich miski nie mogą wyglądać tak samo. W Łodzi, na konsultacjach w klubie agility, często widzę seniorów żywionych jak szczenięta i odwrotnie – młode psy na karmie „light”, bo „pan się boi, że utyje”.

Szczeniak – paliwo do wzrostu

U młodych psów dzieje się bardzo dużo na raz: rosną kości, mięśnie, układ nerwowy. Dlatego karma dla szczeniąt:

ma większą gęstość energetyczną,
zawiera więcej białka – zwykle 20–25% w suchej masie do ok. 14 tygodnia,
ma dobrze ustawiony wapń i fosfor (szczególnie u ras dużych i olbrzymich).

U małych ras szczenięta potrzebują też wyższej kaloryczności przy małej objętości porcji, bo ich żołądek jest miniaturowy, a tempo życia – jak na espresso.

Dorosły pies – utrzymanie formy

Dorosły pies nie rośnie, ale ciągle musi coś „obsługiwać”: mięśnie, odporność, regenerację po wysiłku. Stąd białko na poziomie 18–30% suchej masy i sensownie ograniczone węglowodany (do ok. 20%) zupełnie wystarczą, o ile białko jest dobrej jakości. Tutaj zaczyna się też temat dopasowania kalorii do trybu życia. Ten sam owczarek:

jako pies sportowy potrzebuje więcej tłuszczu i energii,
jako pies rodzinny w bloku – karmy o nieco niższej kaloryczności, żeby nie „puchł” od leżenia na sofie.

Senior – mniej „paliwa”, ale białka nie obcinamy do zera

Na jednym z wykładów dla opiekunów psów ratowniczych usłyszałem ciekawą rzecz: starzejące się psy często potrzebują bardziej strawnego białka wcale nie w mniejszych ilościach. Wraz z wiekiem zwalnia metabolizm, więc starszy pies potrzebuje nieco mniej tłuszczu i energii, żeby uniknąć otyłości. Natomiast zapotrzebowanie na białko wbrew dawnej opinii nie spada – jest ono konieczne do utrzymania prawidłowej masy mięśniowej u seniora. Należy zadbać także o odpowiednią strawność i suplementy chroniące stawy.

Podsumowanie: rasa to początek, nie koniec rozmowy o karmie

Rasa wpływa na potrzeby żywieniowe – decyduje o tempie wzrostu, wielkości, typowych chorobach, przeciętnej aktywności. Dlatego inne wymagania ma szczenię doga, inne dorosły jack russell, a jeszcze inne senior w typie owczarka.

Przy wyborze karmy patrzysz jednak szerzej:

na wielkość psa (inne potrzeby ma miniatura, inne olbrzym),
na wiek (szczenię, dorosły, senior),
na styl życia (kanapowiec, sportowiec, pies pracujący),
na zdrowie (po kastracji, z alergiami, z wrażliwymi jelitami),
na indywidualną reakcję psa na daną karmę.

Forma karmy (sucha, mokra, mieszana) czy opinie z internetu powinny służyć tylko jako filtr, a nie jako wyrocznia. Najważniejsze lustro masz w domu – to Twój pies. Jeśli: