Żłobik koralowy

ŻŁOBIK  KORALOWY  (Corallorhiza trifida)


Storczykowate (Orchidaceae)

Okres kwitnienia: V-VII

Występowanie:  Rozproszone populacje na obszarze całego kraju, z czego większe skupiska występują na północy i południu, znacznie rzadziej w środkowej części. Największe zgrupowanie stanowisk można odnotować na Pomorzu Gdańskim, Mazowszu, Suwalszczyźnie, Wyżynie Śląskiej, Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, na Ponidziu oraz niższych położeniach górskich Sudetów i w pasie Karpat.

W Tatrzańskim Parku Narodowym rośnie do regla górnego, głównie w dolinach i niżej położonych żlebach m.in. Dolina Białego, Suchy Żleb, Dolina Jaworzynki, Dolina Smerczyńska, Nosal, Dolina Kościeliska i Dolina Lejowa. Poza Tatrami odnotowany w Pieninach, Gorcach, Pogórzu Spisko-Gubałowskim, Beskidzie Niskim, Beskidzie Sądeckim, Beskidzie Żywieckim, Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej, Beskidzie Wyspowym i w Bieszczadach.

W Sudetach pierwotnie występował w większości pasm górskich i na  pogórzu. Obecnie jedyne znane stanowiska zgrupowane są w dwóch miejscach. W pierwszym z nich, w Górach Kaczawskich odnotowywany obecnie jest jedynie na górze Połom. Drugie miejsce to pasmo Krowiarki w Masywie Śnieżnika, gdzie roślina występuje na kilku górach (Słupiec, Wapniarka, Ostróg, Skowronek).

Chroniony na licznych obszarach m.in. w większości karpackich parków narodowych (Tatrzański, Pieniński, Bieszczadzki, Magurski, Gorczański) oraz w innych parkach jak Ojcowski, Woliński, Borów Tucholskich, Białowieski, Świętokrzyski. Poza tym odnotowywany w licznych leśnych rezerwatach, w szczególności chroniącym dobrze wykształcone lasy bukowe, m.in.: Bagno Chłopiny, Borki, Jesionowe Góry, Ruskie Góry, Polana Polichno, Las Łagiewnicki, Wysokie Skałki, Dolina Racławki, Pazurek, Świnia Góra, Diabla Góra, Bukowa Góra, Biesiec, Ostrzycki Las.

Środowisko: Rośnie głównie na nizinach i niższych położenia górskich. Preferuje tereny ocienione i wilgotne takie jak iglaste bory jodłowe i świerkowe, rzadziej liściaste, torfowiska, zarośla, brzeziny oraz nawapienne buczyny, wyjątkowo może występować na stanowiskach dobrze oświetlonych. Rośnie przede wszystkim na glebach świeżych, wilgotnych, kwaśnych, rzadziej o odczynie obojętnym lub zasadowym. Gatunek charakterystyczny dla zwizku (All.) Piceion abietis (bory świerkowe i jodłowe) i zespołu (Ass.) Sphagno girgensohnii-Piceetum (borealnej świerczyny na torfie).

Opis ogólny: Gatunek objęty ścisłą ochroną, głównym powodem jest niszczenie siedlisk w postaci wycinku oraz gospodarczego użytkowania lasów, osuszania gleb i eksploatacji torfowisk. Zrywanie lub wykopywanie roślin jest rzadkim zjawiskiem ze względu na skromne walory dekoracyjne.

Charakterystyczną cechą żłobika jest jego fizjologia. Roślina nie przeprowadza procesu fotosyntezy, jest bezzieleniowa (nie posiadającą chlorofilu), bezkorzeniowa, żyjąca w symbiozie z grzybami, które zapewniają jej źródło pokarmu. Z tego też powodu zasiedla środowiska cieniste, nieprzyjazne dla większości roślin, które potrzebują światła do fotosyntezy.

Inną ciekawą cechą jest to, że roślina nie zakwita w regularnym, corocznym cyklu lecz może wytworzyć pęd kwiatowy raz na kilka lub nawet kilkanaście lat i zawsze pojawia się on w innym miejscu, oddalonym o kilkanaście centymetrów lub nawet kilka metrów.