Krzyżowa Góra k. Sichowa


Typ: projektowany użytek ekol.
Data utworzenia: proj.

Powierzchnia: około 2ha

Powiat: Jaworki

Gmina: Męcinka 

Nadleśnictwo: Jawor

Położenie: Wzniesienie położone jest w północno-wschodniej części Pogórza Kaczawskiego, przy gminnej drodze na odcinku Sichów-Leszczyna. Od południa i wschodu graniczy z niewielkim strumieniem Gajka, od zachodu poprzez pola i nieużytki sąsiaduje ze wzniesieniem Stawisko a w kierunku północnym znajduje się wieś Sichów. Obszar objęty jest ochroną w granicach Parku Krajobrazowego Chełmy oraz obszaru Natura 2000 Góry i Pogórze Kaczawskie.

Budowa: Jest to niewielkie wzgórze (258m n.p.m.), posiadające stosunkowo strome zbocza od południa z licznymi wychodniami skalnymi. Od północy zbocza są znacznie łagodniejsze, powoli opadające w kierunku wsi. W zachodniej części znajduje się duże wyrobisko po nieczynnym kamieniołomie. Skały zbudowane są głównie z mioceńskich bazaltów, będących składową rdzenia dawnego wulkanu. Występują tu układy spękanych regularnych słupów (ciosów), będących cechą charakterystyczną dla tego typu tworów geologicznych. Są one szczególnie dobrze widoczne w odsłoniętych fragmentach w nieczynnym kamieniołomie.

Flora: Stosunkowo bogata jak na tak niewielki obszar. Najcenniejszym obszarem są dobrze wykształcone murawy kserotermiczne Festuco-Brometeaporastające szczytowe i południowe fragmenty zboczy, szczególnie dotyczy to muraw z goździcznikiem wyciętym (Tunico-Poetum compressae), które są ekosystemem bardzo rzadkim w Sudetach. Występuje tu kilkadziesiąt ciepłolubnych gatunków jak krwawnik pannoński, chaber nadreński, tymotka Boehmera, jaskier wielokwiatowy, drakiew żółta i firletka lepka. Ta ostatnia jest bardzo liczna, pokrywając w fioletowych barwach całe połacie południowych zboczy.

Na wychodniach skalnych wykształciły się niewielkie powierzchniowo zbiorowiska naskalne z siedliska skał wapiennych i neutrofilnych z roślinnością pionierską (Alysso-Sedion). Występuje tu licznie rogownica drobna, smagliczka kilichowata, a także rozchodniki, smagliczki i firletki. Na północnych, łagodnych stokach oraz u podnóża góry obecne są zbiorowiska łąkowe, głównie łąki rajgrasowe świeże ze związku Arrhenatherion, które są zagrożone przez zarastanie ich licznymi krzewami. Głównie tarniną, brzozą i szczodrzeńcem, który jest tutaj wyjątkowo liczny.

Wśród rzadkich lub chronionych roślin warto wymienić storczyka męskiego i dziewięćsiła bezłodygowego, występujące w niewielkiej liczbie na murawach wzniesienia. U podnóża, wzdłuż drogi kilka niewielkich stanowisk posiada centuria pospolita.

Fauna: Stosunkowo uboga. Teren jest za mały by stanowił ostoję zwierzyny, która stanowi tutaj bardziej tymczasowych gości aniżeli stałych bywalców. Jednak mimo wszystko można na skałach i murawach napotkać termofilne gatunki owadów i innych bezkręgowców, w tym liczną grupę motyli dziennych. Wzdłuż strumienia ma swoje stanowiska rzadki i chroniony gatunek chrząszcza – pachnica dębowa.

Zagrożenia: Stosunkowo duże. Teren ten od lat ma status projektowanego użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, zależnie od roku lub instytucji tworzącej plany ochronne (gmina, powiat, nadleśnictwo). Pomimo planów Krzyżowa Góra wciąż pozostaje niechroniona. Dodatkowym problemem stanowi fakt, że w całości jest to teren prywatny.

Na chwilę obecną głównym zagrożeniem jest zarastanie muraw przez liczne krzewy, jak tarnina, brzoza, szczodrzeńce oraz działalność ludzka, której ślady są dobrze widoczne szczególnie w kamieniołomie. Są to głównie wygaszone paleniska, śmieci i ślady po rajdach quadami.

Inne: Wokół Krzyżowej Góry można napotkać aż 5 pomników przyrody ożywionej, m.in. stary dąb szypułkowy (obwód 460 cm, wysokość 27 m) oraz aleje składające się z 84 lip i 68 kasztanowców białych. Trzy pomniki rosną wzdłuż potoku a pozostałe dwa można napotkać w sichowskim parku. Najcenniejszy jest stary tulipanowiec amerykański, będący najgrubszym okazem tego gatunku w naszym kraju. Obwód pnia wynosi 470 cm.