Zabór

Niewielki i wybitnie cenny fragment Pradoliny Wrocławskiej o wyglądzie pierwotnych mokradeł z bogatą populacją chronionych płazów i ptactwa wodnego. Licznie występujące tu martwe drzewa nadają temu miejscu wyjątkowy charakter, co ma swoje odzwierciedlenie w powołaniu na tym obszarze rezerwatu przyrody z ciekawą i rzadką florą jak wilczomlecz błotny, okrężnica bagienna, kruszczyk szerokolistny i psianka słodkogórz. 

 



Typ ochrony: leśny 

Data utworzenia: 1959

Powierzchnia: 35.23 ha 

Powiat: Średzki

Gmina: Miękinia

Nadleśnictwo: Miękinia

Położenie: Rezerwat położony jest na Nizinie Śląskiej, w jej zachodniej części określanej jako Pradolina Wrocławska. Teren zajmuje obszary bagienne pomiędzy kanałami melioracyjnymi na południowy-zachód od miejscowości Zabór Wielki, w nadleśnictwie Miękinia, na oddziałach leśnych: 162cdef, 163cdef, 169bcdf i 170a.

Budowa: Rezerwat obejmuje wybitnie płaski teren obejmujący gleby bagienne. Jest to obszar poprzecinany siecią kanałów, w większości silnie zarośniętych o stosunkowo znikomej przepustowości, co powoduje zatrzymanie i podniesienie poziomu wody na całym terenie.

Roślinność: Stosunkowo zróżnicowana. Obejmuje głównie siedliska wilgotne i bagienne, z czego największe powierzchniowo jest zbiorowisko olsu porzeczkowego (Ribeso nigri-Alnetum) porastające większą część rezerwatu oraz jego najbliższe otoczenie. Drzewostan charakteryzuje się rzadkim rozmieszczeniem drzew, wśród których dominuje olsza czarna. Poza nią spotykane są pojedyncze okazy jesionu wyniosłego, lipy drobnolistnej, brzozy omszonej, dębu szypułkowego i wierzby kruchej. Las cechuje bardzo dobre zachowanie warunków wodnych, będące najbardziej podmokłą formą lasu na terenach Europy Środkowej. Jest to szczególnie rzadkie i cenne siedlisko na obszarze Dolnego Śląska, którego cechuje silne przekształcenie przez działalność ludzką. Warstwa podszytu i runa charakteryzuje się dużą bujnością roślin. Do ciekawszych gatunków zaliczyć można porzeczkę czarną, kosaćca żółtego, turzycę błotną, turzycę długokłosą i wilczomlecza błotnego, objętego ścisłą ochroną gatunkową. Poza tym licznie występują tutaj pospolite gatunki zaroślowe jak pokrzywa zwyczajna, trzcina pospolita, psianka słodkogórz, zachylnik błotny i kielisznik zaroślowy oraz pospolite gatunki krzewów: głód dwuszyjkowy, kruszyna, kalina koralowa, czeremcha zwyczajna.

Na brzegach kanałów i w pozostałościach po dawnych rowach rozwijają się liczne siedliska szuwarowe z klasy Phragmitetea, głównie szuwar mannowy (Glycerietum maximae) i szuwar tatarakowy (Acoretum calami). Oprócz tytularnych gatunków licznie występują tam pospolite gatunki nadbrzeżne jak knieć błotna, pałka szerokolistna, jaskier jadowity oraz liczne sity i turzyce. Z innych zbiorowisk na terenie leśnym występują niewielkie płaty bagiennych zbiorowisk kropidła wodnego, rzepichy ziemnowodnej oraz siedliska ze związku Hottonion w których dominuje okrężnica bagienna rozwijająca wiosną niewielkie ale dobrze widoczne kwiatostany z białymi lub jasnoróżowymi kwiatami.

Fauna: Zróżnicowana, obejmująca głównie gatunki związane ze środowiskiem bagiennym i wodnym. Licznie występują tutaj płazy, gdzie stwierdzono m.in. żaby zielone, żabę moczarową, rzekotkę drzewną, ropuchę szarą, traszkę zwyczajną oraz osobliwość na skalę Polski – żabę dalmatyńską (ż. zwinkę), która miała tutaj jedyne znane stanowisko w zachodniej części kraju. Niestety gatunek prawdopodobnie wyginął w regionie z powodu powodzi z 1997 roku, która zalała większość nadodrzańskich lasów.

Oprócz płazów liczna jest tutaj także awifauna, wśród której najciekawsze gatunki to m.in. bielik, bocian czarny, muchołówka białoszyja, samotnik, kowalik, dzięcioł czarny oraz dzięcioł średni.

Grzyby: Mykoflora rezerwatu nie została nigdy dobrze zinwentaryzowana, jednak teren obfitujący w wodę oraz liczne butwiejące kłody i pnie drzew liściastych dają odpowiednie warunki wegetacji dla licznej grupy grzybów i śluzowców. Stwierdzono tutaj występowanie m.in. samotka zmiennego, twardziaka tygrysiego, czarki szkarłatnej oraz różnego rodzaju hub.

Zagrożenia: Stosunkowo niewielkie. Teren obejmuje niedostępne, podmokłe bagna, na których poruszanie się jest praktycznie niemożliwe. Dzięki temu rezerwat jest poniekąd zabezpieczony przed penetracją ludzką. Potencjalnym zagrożeniem mogą być spontaniczne czynniki losowe, takie jak powodzie lub długotrwałe susze, które mogą znacząco wpłynąć na skład gatunkowy oraz na występujące tu siedliska.

Inne: Rezerwat jest jedną z ważniejszych atrakcji turystycznych gminy. Granicznymi drogami poprowadzono szlaki turystyczne:

  • czerwony pieszy, biegnący z Brzegu Dolnego do Miękini
  • czarny pieszy, biegnący z Miękini do rezerwatu
  • czarny rowerowy, biegnący południową granicą rezerwatu
  • oraz ścieżka edukacyjna „Zielone Łąki” rozpoczynająca się w południowo-zachodniej części rezerwatu. Ścieżka jest obecnie (2018 r.) bardzo zaniedbana, w większości zarośnięta lub nieodpowiednio oznaczona. Często trzeba poruszać się intuicyjnie.

Wartości przyrodnicze Zaboru były docenione już przez Niemców, którzy w 1941 roku powołali w tym miejscu rezerwat o powierzchni 36,72 ha. Po wojnie, w 1959 roku objęto ochroną nieco mniejszy obszar o powierzchni 33,91 ha, który został powiększony w 2011 r. do obecnych wymiarów.

Wrażenia osobiste: Pozytywne. Teren wprawdzie nie obfituje w rzadkie lub chronione gatunki roślin, jednak pomimo tego rezerwat cechuje niepowtarzalny urok pierwotnych mokradeł. Szczególnie widowiskowe są fragmenty we wschodniej części, które charakteryzuje duża ilość stojących martwych drzew. Obszar rezerwatu nie jest udostępniony do zwiedzania. Podziwiać go można tylko z drogi wyznaczającej jednocześnie granicę. Co ciekawe, Zabór jest jedynym jak dotychczas rezerwatem, który ma wymalowane granice. Są one oznaczone biało-zielonym pasem na drzewach informując zwiedzających, gdzie przebiega granica. Muszę przyznać, że dotychczas nie widziałem takiego zabiegu w żadnym z innych odwiedzanych rezerwatów.

Zostaw wiadomość

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>