Site Loader
W górę
Rock Street, San Francisco

Obszar obejmuje mało znane i jeszcze rzadziej odwiedzane wierzchołki, które porastają liczne siedliska cennych buczyn storczykowych oraz siedliska roślinności naskalnej. Jest to teren silnie przekształcony, gdzie dawne rozległe płaty buczyn zostały zastąpione monokulturą świerka. Mimo wszystko jest to miejsce bardzo bogate przyrodniczo z wieloma rzadkimi i chronionymi gatunkami.




Typ ochrony: leśny

Data utworzenia: projektowany

Powierzchnia: ok. 180 ha

Powiat: Jaworski

Gmina: Bolków

Nadleśnictwo: Jawor


Położenie: Masyw znajduje się na północno-wschodniej części Grzbietu Wschodniego w Górach Kaczawskich przynależnych do Sudetów Zachodnich. Od północy graniczy z Bukową Górą i miejscowością Grudno, od zachodu ze strumieniem Świerkotka i Księżą Górą oraz rezerwatem Buki Sudeckie, od wschodu z polami uprawnymi i Pogwizdowskim Lasem a od południa z Rochowicką Skałą i Rakarnią, które są odgrodzone od Wapników przez drogę krajową nr 3. Całość obejmuje oddziały leśne 47-56, 61-62 nadleśnictwa Jawor.

Budowa: Zespół wzniesień z czego dwa najważniejsze to kilkuwierzchołkowe Wapniki (509, 501 m n.p.m.) położone w centrum i na południu oraz Wysoka (461m n.p.m.) na północy. Całość wzniesień zbudowana jest ze staropaleozoicznych skał metamorficznych pochodzenia osadowego – marmurów. W podłożu występują licznie wapienie krystaliczne m.in. kalcytowe oraz dolomitowe, których wychodnie można znaleźć w różnych częściach masywu, z czego najwięcej znajdowało się na południu o czym świadczą liczne doły i wyrobiska po dawnych kamieniołomach.

Na Wapnikach można wyróżnić cztery główne wzniesienia, z czego najwyższe o wysokości 509 m n.p.m. znajduje się w północno-środkowej części, kolejne odchodzą ku północy i południu po łuku. Góra Wysoka posiada jedno główne wzniesienie, o stromych wschodnich i zachodnich zboczach oraz łagodnie opadających zboczach północnych, na których to znajduje się zespół skał zwanych Kozią Skałką.

Flora: Pierwotnie stosunkowo zróżnicowana, obecnie większość połaci stanowią sztucznie wprowadzone świerczyny z ubogim runem. Pierwotnie większość masywu porastały żyzne buczyny górskie (Dentario glandulosae-Fagenion) w mozaice z ciepłolubną buczyną storczykową (Cephalantherio-Fagenion). Obecnie na znacznej części dominuje drzewostan iglasty z przewagą drzew świerkowych i sosnowych, zwłaszcza w centralnej i wschodniej części Wapników oraz w środkowej i północnej części Wysokiej.

Buczyny rozlokowane wyspowo na całym obszarze masywu, zwłaszcza w częściach północnych i wschodnich. W drzewostanie dominuje buk pospolty z domieszką innych drzew jak klon jawor, klon zwyczajny, dąb bezszypułkowy, świerk pospolity, sosna zwyczajna i brzoza brodawkowata. Bogate runo tych ekosystemów obfituje w różne gatunki roślin m.in. kokoryczka okółkowa, kokoryczka wonna, kukułka Fuchsa, konwalia majowa, konwalijka dwulistna, łuskiewnik różowy, wawrzynek wilczełyko, lilia złotogłów, paprotka zwyczajna, zawilec gajowy, nerecznica samcza, orlik pospolity. W zespołach ciepłolubnej buczyny storczykowej występują liczne gatunki z rodziny storczykowatych, m.in. obuwik pospolity, mający tutaj jedno z kilku stanowisk w Sudetach, gnieźnik leśny, listera jajowata, buławnik mieczolistny, kruszczyk szerokolistny a także inne rośliny jak marzanka wonna, kopytnik pospolity i pierwiosnki. W prześwitach leśnych występują niewielkie polany z rzadkimi gatunkami jak gółki długoostrogowe, kukułki szerokolistne, kukułki plamiste, miodowniki melisowate i goryczki orzęsione. Do pospolitszych taksonów masywu należy buławnik wielkokwiatowy, który występuje pospolicie na całym obszarze siedlisk bukowych.

 

W drzewostanach mocno przekształconych przez człowieka, takich jak nasadzenia lasów iglastych flora jest stosunkowo uboga, składająca się głównie z paproci, mchów i gatunków roślin mogących rosnąć na zakwaszonej glebie (pokrzywy, szczawik zajęczy, borówki).

Grzyby: Mykoflora na terenie Wapników i Wysokiej jest bardzo mało zbadana. W niektórych opracowaniach wymienia się gwiazdosze, w tym gwiazdosz potrójny i g. frędzelkowany. Poza tym można tutaj spotkać wiele stosunkowo pospolitych gatunków grzybów jak muchomory, grzybówki, twardzioszki, opieńki, purchawki i pokrewne purchawkom grzyby, liczne huby i stosunkowo bogatą florę śluzowców.

Fauna: Stosunkowo bogata, jako że teren projektowanego rezerwatu wchodzi w skład większej jednostki leśnej. Występują tu wszystkie te gatunki zwierząt, które można spotkać w okolicznych lasach m.in. w istniejącym po sąsiedzku rezerwacie Buki Sudeckie.

Do częstszych gatunków spotykanych na Wapnikach i Wysokiej, należą listy, kuny, popielice, sarny, jelenie, dziki, ryjówki, borsuki, jeże i wiewiórki. Liczna jest także ornitofauna i herpetofauna.

Zagrożenia: Stosunkowo duże. Ze względu na brak istnienia rezerwatu obszar nie posiada planu ochrony, który zabezpieczałaby teren przed nieracjonalną gospodarką leśną, która może negatywnie oddziaływać na tamtejszą florę i faunę. Najlepszym tego przykładem jest zmiana składu gatunkowego lasów, które obecnie w większości stanowią drzewostany iglaste lub mieszane z przewagą drzew iglastych (świerków i sosen). Gospodarka leśna bardzo szkodzi roślinom runa leśnego, głównie z powodu ciężkiego sprzętu, który niekontrolowanie rozjeżdża rośliny. Obserwowano m.in. rozjeżdżone przez ciężki sprzęt obuwiki pospolite oraz buławniki wielkokwiatowe. Dodatkowo wycinka najczęściej dotyczy wiekowych buków, w dobrze rozwiniętych płatach lasu. Wycinka drzew powoduje zwiększony dostęp światła do części podszytu, co skutkuje intensywnym wzrostem młodych buków, które blokują dostęp światła do niższych warstw leśnych i wypierają inne gatunki roślin, w tym gatunki rzadkie i chronione.

Inne: Masyw od wieków był eksploatowany ze względu na bogate złoża wapienia. Świadczą o tym m.in. ruiny wapienników, które można spotkać na wschodnich obrzeżach lasu oraz liczne wyrobiska, w większości mocno zarośnięte już lasem. Przez sam masyw nie ma poprowadzonych szlaków turystycznych, jedynie od wschodu, brukowaną drogą z Jastrowca w kierunku Gorzanowic poprowadzone są dwa szlaki rowerowe (czerwony i żółty).


Informacje praktyczne:

  • stosunkowo dobry dojazd, od południa przebiega droga krajowa. Ze względu na rozmiar istnieje kilka dogodnych miejsc do parkowania (parking drogowy przy drodze krajowej lub pod koniec wsi Grudno.
  • teren rozległy jednak nie poprowadzono przez niego żadnych szlaków ani ścieżek edukacyjnych, miejscami nawet drogi leśne są mocno zarośnięte. Mimo wszystko jest to obszar o łagodnych wzniesieniach i łatwy do poruszania się. Nie ma tu punktów charakterystycznych, stąd istnieje ryzyko zagubienia się
  • do najciekawszych fragmentów należą północne zbocza Wapników oraz zachodnie zbocza Wysokiej
  • w bezpośredniej okolicy istnieją inne tereny cenne przyrodniczo (Bukowa Góra, Nowe Rochowice, Las Pogwizdowski) oraz rezerwaty przyrody (Buki Sudeckie i Wąwóz Lipa).
  • najlepsze terminy przyrodnicze do zwiedzania: kwiecień (wczesnowiosenne geofity), maj (storczyki), czerwiec (lilie, miodownik), lipiec (kruszczyki), jesień (przebarwiające się liście, grzyby, goryczki)

 

Post Author: admin