Wąwóz Siedmicki

Jeden z bardziej malowniczych wąwozów na terenie Pogórza Sudeckiego posiadający bardzo efektowne twory skalne w postaci poduszek lawowych czy kilkunastometrowych wychodni skalnych. Całość porastają cenne siedliska roślinne jak podgórskie łęgi, kwaśne dąbrowy i łąki trzęślicowe z liczną chronioną florą (m.in. pełnik europejski, kosaciec syberyjski, mieczyk dachówkowaty, buławnik mieczolistny, 

 



Typ ochrony
: florystyczny, geologiczny

Data utworzenia: 2001

Powierzchnia: 68 ha

Powiat: Jaworski

Gmina: Paszowice

Nadleśnictwo: Jawor


Położenie: Rezerwat obejmuje swym zasięgiem Wąwóz Siedmicki z przepływającą przez niego rzeką Młynówką i okalającymi ją zboczami. Znajduje się w środkowej części Parku Krajobrazowego „Chełmy” na Pogórzu Kaczawskim, przynależnym do Pogórza Sudeckiego. Najbliższe zabudowania, to niewielka wieś Siedmica, znajdująca się na 0,6 km na wschód oraz hotel myśliwski będący bezpośrednio przy rezerwacie. Blisko wąwozu znajdują się dwa inne rezerwaty: Nad Groblą chroniący największe skupisko jarzęba brekinii i Wąwóz Lipa ze stanowiskiem salamandry plamistej.

Budowa: Wąwóz o stosunkowo zróżnicowanej rzeźbie, posiadający zarówno łagodne jak i strome zbocza z licznymi wychodniami skalnymi i śladami aktywności wulkanicznej. Powstał dzięki zjawisku erozji, spowodowanej strumieniem Młynówka, który przez tysiące lat wymywał glebę i wcinał się w skalne podłoże, tworząc coraz to głębszy i większy wąwóz. Płynąca rzeka rozcinała twarde podłoże, tworząc dolinę przełomową o ścianach osiągających wysokość 80-150 metrów. Ściany te zbudowane są głównie z lekko zmetamorfizowanych skał zieleńcowych, pochodzących ze staropaleozoicznej aktywności  podmorskich wulkanów, tworząc liczne wychodnie skalne, stoki, piargi i poduszki wulkaniczne.

Flora: Bardzo zróżnicowana mozaika środowisk, składająca się z kilku typów lasów i terenów bezleśnych. Największy obszar stanowią acydofilne dąbrowy ze związku (All.) Quercion roboli-pettraeae, obejmujące strome zbocza północne i południowo-wschodnie. Składają się głównie ze skarlałych dębów o powykręcanych i zniekształconych konarach. Spowodowane jest to ciężkimi warunkami w jakich rosną drzewa, na które składa się ubogie i skaliste podłoże oraz strome zbocza powodujące, iż woda deszczowa szybko spływa w dół wąwozu pozostawiając suchą glebę. Pomimo tego, dąbrowy leżące u podnóża, blisko strumienia charakteryzują się bogatym runem składającym się głównie z  geofitów, takich jak przylaszczka wiosenna, kopytnik pospolity, groszek pachnący, fiołek leśny i fiołek Rivina, wawrzynek wilczełyko, naparstnica purpurowa, zawilec gajowy i łuskiewnik różowy. Z pospolitszych gatunków występuje tu śmiałek pogięty, trzcinnik leśny i paproć orlica pospolita. Latem zakwita kilka gatunków storczykowatych: gnieźnik leśny, buławnik mieczolistny i kruszczyk szerokolistny. Oprócz dąbrowy, wokół strumienia, zwłaszcza u południowego wejścia do rezerwatu utworzyły się sporej wielkości lasy olchowe z domieszką wierzby, leszczyny i topoli. W bagiennym podłożu możemy wyróżnić jarzmiankę większą, knieć błotną, pierwiosnkę wyniosłą, psiankę słodkogórz, konwalijkę dwulistną oraz liczne trawy i turzyce.

Kolejnym rzadkim w skali kraju zbiorowiskiem roślinnym są lasy klonowo-lipowe (Aceri-Tilietum) złożone głównie z lipy szerokolistnej, klonu, lipy drobnolistnej i jesionu. W runie występują charakterystyczne taksony jak gajowiec żółty, szczyr trwały, dzwonek brzoskwiniolistny, perłówka zwisła i czerniec gronkowy. Odnotowany na stromych i urwistych zboczach w dolinie potoku. Ten typ lasu znany jest wyłącznie z Sudetów, natomiast Pogórze Kaczawskie stanowi ich główne centrum występowania.

W zachodniej i południowo-zachodniej części rezerwatu wyróżniamy sztucznie nasadzoną świerczynę z domieszką dębu, brzozy i jaworu o ubogim runie składającym się głównie z paproci, borówki i wrzosu zwyczajnego. W południowej części oraz wzdłuż cieku wodnego rosną lasy łęgu jesionowo-olszowego (Fraxino-Alnetum), które najbardziej widowiskowe są wiosną, kiedy w runie rozkwita pierwiosnek lekarski, ziarnopłon wiosenny, firletka poszarpana, kuklik pospolity, złocie i kokorycz pełna.

Niewielkie zbiorowiska łąk trzęślicowych (Molinion careuleae) znajdują się u południowej wejścia do rezerwatu oraz w zachodniej części wokół Młynówki. Są to żyzne  i wilgotne tereny, bogate gatunkowo, na które składają się m.in. kukułka szerokolistna, kosaciec syberyjski, firletka poszarpana, mieczyk dachówkowaty, knieć błotna, niezapominajki i inne liczne taksony. W maju można obserwować pełnika europejskiego, który posiada tutaj bardzo dużą populację. W środkowej części wąwozu stwierdzono także niewielkie ziołorośla z lepiężnikiem różowym, w których oprócz tytułowego lepiężnika występują liczne trawy, turzyce i pokrzywy. Ostatnimi zbiorowiskami są zbiorowiska skalne, szczelinowe i suchych zboczy, porastające licznie występujące tutaj wychodnie skalne. Ogólnie flora jest reprezentowana przez około 270 gatunków z 54 rodzin, z czego 19 objętych jest ochroną.

Mykoflora rezerwatu nie została dobrze przebadana. Występują tutaj liczne śluzowce i grzyby nadrzewne. Stwierdzono także bliżej nieoznaczone gatunki z rodziny smardzowatych.

Fauna: Duża liczba zbiorowisk roślinnych powoduje, iż automatycznie liczna jest tutaj fauna, składająca się z licznych przedstawicieli ssaków, ptaków i bezkręgowców. Jako, że rezerwat stanowi integralną część dużego kompleksu leśnego, zwierzęta są tutaj częstymi gośćmi a dla niektórych gatunków stanowi on ostoję. Takim gatunkiem jest salamandra plamista, która corocznie odbywa gody i składa skrzek w wodach Młynówki.

Oprócz salamandry, często napotykanymi są tutaj stada muflonów, mające na Pogórzu Kaczawskim jedne z liczniejszych populacji w kraju. Największa szansa napotkania tych zwierząt jest wczesnym rankiem, kiedy to żerują w dolinie na łąkach. Oprócz nich, można tutaj napotkać pospolite gatunki leśne jak: dziki, lisy, sarny, wiewiórki, nornice, jeże i krety.

Zagrożenia: Stosunkowo nieduże. Rezerwat położony jest na odludziu, co powoduje iż nie stanowi terenu często odwiedzanego przez turystów, mimo dość dobrego oznaczenia go na mapach i szlakach turystycznych.

Pomimo znajdowania się na odludziu, nie zabrakło śladów bytowania ludzkiego w postaci worków śmieci, wyrzuconych co dziwne w samym środku rezerwatu. Jako, że niemożliwy jest tam dojazd autem, osoba wyrzucająca owe śmieci musiała wnieść sporo wysiłku i mieć dużą motywację by w środku dziczy pozbywać się worków z odpadkami.

Inne: Oprócz flory i fauny rezerwat cechują dwie ciekawostki. Bardziej znaną jest tzw. Zbójecki Zamek (niem. Raubschloss) znajdujący się  na najwyższych formacjach skał zieleńcowych wąwozu, na południowym zboczu w środkowej części wąwozu. Do obecnych czasów pozostały tylko nikłe resztki, świadczące o istnieniu budowli. Nie wiadomo jaką pełnił rolę, być może był to niewielki zamek lub strażnica, który upadł w czasie wojen husyckich w XIV wieku. Później, wg legend było to schronienie rozbójników, plądrujących okoliczne ziemie, stąd nazwa zamku.

Drugą, mniej znaną, ciekawostką jest nagrobek leżący na niebieskim szlaku koło strumienia, pochodzący z 1876 roku, który należy do niemieckiego leśniczego Friedricha Hillgera.

Wrażenia ogólne: Stosunkowo pozytywne. Rezerwat jest bardzo atrakcyjny wczesną wiosną, kiedy to runo pokryte jest licznymi geofitami, takimi jak przylaszczki, zawilce czy łuskiewniki. Przez rezerwat przechodzi niebieski szlak, tzw. Szlak Trzech Wąwozów obejmujący dwa objęte ochroną (Wąwóz Lipa i opisywany Wąwóz Siedmicki) oraz  trzeci, niechroniony Wąwóz Nowowiejski, który składem gatunkowym nie odbiega od dwóch pozostałych. Oprócz tego w bezpośredniej bliskości znajduje się rezerwat Nad Groblą, z dobrą ścieżką edukacyjną zawierającą liczne tablice informacyjne zarówno o rezerwacie jak i okolicy. Czekamy teraz, by  Wąwóz Siedmicki doczekał się takiego samego oznaczenia.

Zostaw wiadomość

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>