Wzgórza Lipy

Niewielki ale cenny fragment regionu kaczawskiego obejmujący bezimienne wzgórza i tamtejszą roślinność, które w pełni lata tworzą całe dywany kwiatów we wszystkich możliwych kolorach. Różowe pszeńce, żółte przeloty, białe gwiazdnice, niebieskie jasieńce i jasnoróżowe gółki. Całość dopełniają liczne motyle z rodziny kraśnikowatych i inne ciepłolubne owady. Miejsce szczególnie wartościowe do odwiedzenia wczesnym latem. 


Typ ochrony: florystyczny

Data utworzenia: proponowany

Powierzchnia: ok. 5 ha

Powiat: jaworski

Gmina: Bolków

Nadleśnictwo: Jawor



Położenie
: Całość znajduje się w Sudetach na pograniczu Gór Kaczawskich i Pogórza Kaczawskiego, w zależności od przebiegu granic zaliczane do jednej lub drugiej jednostki. Trzy bezimienne wzgórza położone są około 600-700 metrów na zachód od zabudowań miejscowości Lipa, na wysokości ruin zamku.

Budowa: Wzgórza zbudowane są głównie ze staropaleozoicznych skał metamorficznych pochodzenia osadowego, należących do metamorfiku kaczawskiego – łupków serycytowo-albitowych z wkładkami marmurów (wapieni krystalicznych – kalcytowych i dolomitowych). Uformowane są w postaci trzech wzgórz o stosunkowo płaskich i łagodnych stokach oraz kopulastych wierzchołkach, z których najwyższe osiąga około 420 m n.p.m. W niektórych miejscach widoczne są ślady dawnego górnictwa w postaci licznych wyrobisk, w których zachowały się liczne wychodnie skalne oraz niewielkie łomy.

Roślinność: Siedliska naturalne obejmują wierzchołkowe fragmenty wzgórz pokryte mozaiką biotopów nieleśnych z dominacją muraw kserotermicznych z zespołu Onobrychi viciifoliae-Brometum, które porastają głównie południowe i zachodnie stoki oraz w postaci niewielkich fragmentów okalających wyrobiska. Występują na nich liczne charakterystyczne gatunki kserotermiczne jak przywrotnik kosmaty, dziewięćsił bezłodygowy, przelot pospolity, rogownica drobna, przytulia właściwa, krwiściąg mniejszy, pępawa różyczkolistna, jastrzębiec siny, goryczka krzyżowa, pszeniec różowy, przetacznik dwukłosowy i driakiew gołębia. Wśród gatunków rzadkich i chronionych należy wyróżnić gółkę długoostrogową, która posiada tutaj liczną populację, osiągającą w dogodnych latach nawet kilkaset osobników.

Wśród ostańców skalnych i łomów wytworzyły się siedliska roślinności naskalnej, wśród której licznie występują mchy i porosty oraz interesujące rośliny jak rozchodnik ostry, kostrzewy i rogownica drobna.

Fauna: Stosunkowo słabo zbadana. Teren zasiedlają liczne gatunki termofilnych owadów jak paź królowej, motyle z rodziny kraśnikowatych oraz herpetofauna (żmija zygzakowata, jaszczurka zwinka). Ze względu na niewielki obszar oraz liczne siedliska łąkowe i leśne wokół wzgórz, miejsce to nie stanowi typowej ostoi dla zwierząt, które są tutaj bardziej chwilowymi gośćmi aniżeli stałymi mieszkańcami. Mimo wszystko można napotkać liczną faunę ssaków oraz ptaków, m.in. sarny, zające, kuropatwy, przepiórki, bażanty i ptaki drapieżne.

Zagrożenia: Stosunkowo duże. Teren obejmuje niewielkie połacie muraw pośród kilkuset hektarów pól uprawnych oraz łąk użytkowanych ekstensywnie, których obecność może wpływać negatywnie na siedliska wzgórz. Głównym zagrożeniem jest przedostawanie się gatunków obcych z pól i ogrodów oraz możliwość rozpylenia środków ochrony roślin, które potencjalnie mogą zaszkodzić zarówno roślinom (herbicydy) jak i owadom (insektycydy). Dodatkowo brak zabiegów pielęgnacyjnych powoduje rozrost krzewów i drzew (brzoza brodawkowata, jesion wyniosły, klon zwyczajny, głóg dwuszyjkowy, śliwa tarnina), które stopniowo zajmują tereny muraw w procesie naturalnej sukcesji leśnej. Dotyczy to głównie wzgórza wysuniętego najbardziej na północ, gdzie zalesienie objęło ponad 2/3 terenu.

W niektórych opracowaniach istnieją plany objęcia wzgórz ochroną w postaci użytku ekologicznego lub rezerwatu przyrody, lecz na chwilę obecną nie są podejmowane żadne praktycznie działania w tej sprawie. Jedyną pośrednią formą ochrony jest włączenie Wzgórz Lipy do OOŚ Natura 2000 Góry i Pogórze Kaczawskie.

Wrażenia osobiste: Stosunkowo pozytywne. Całość obejmuje niemal nieznane i dziewicze wzgórza, gdzieś na końcu świata albowiem nie są one oznaczone na żadnych mapach ani opisywane w przewodnikach. Nawet drogi dochodzące do wzgórz musiały być lokalizowane przy pomocy zdjęć satelitarnych, gdyż nie są one oznaczane na tradycyjnych mapach. Samo dojście nie należy do przyjemnych, obejmuje bowiem na wpół zarośniętą i wąską polną dróżkę pośród wielu hektarów kukurydzy. Jednak gdy człowiek dojdzie już do miejsca może podziwiać jedne z najlepiej zachowanych muraw kserotermicznych na terenie Gór i Pogórza Kaczawskiego. Murawy są szczególnie atrakcyjne dla oka w okresie czerwca i na początku lipca, kiedy to rozkwita najwięcej gatunków roślin, w tym gółki, pszeńce i przeloty, tworzące barwny dywan kwiatów. Warto tutaj zajrzeć przy okazji wizyty na okolicznych perełkach przyrodniczych jak Wąwóz Lipa, Żarnowiec, Bukowa Góra i Wapniki.

 

Zostaw wiadomość

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>